Aktywność fizyczna a poziom białka C-reaktywnego i innych markerów zapalnych

Christos Kasapis i Paul D Thompson – The effects of physical activity on serum C-reactive protein and inflammatory markers J Am Coll Cardiol 2005;45:1563
Aktywność fizyczna spełnia ważną rolę w zapobieganiu chorobie wieńcowej. Możliwe, że odbywa się to poprzez wpływ na proces zapalny uczestniczący w rozwoju zmian miażdżycowych.

W Journal of the American College of Cardiology ukazał się przegląd badań poświęconych ocenie związku pomiędzy aktywnością fizyczną a poziomem białka C-reaktywnego (CRP) i innych markerów zapalnych. W bazie danych PubMed z lat 1975 – 2004 znajdują się łącznie 42 prace poświęcone temu problemowi. Dziewiętnaście dotyczy wpływu intensywnego wysiłku na ostrą fazę zapalenia.

W jednym z nich w grupie biegaczy (70 mężczyzn i 20 kobiet) zaobserwowano istotny, przemijający wzrost liczby białych krwinek (+160%, p<0.01) i CRP (+2000%, p<0.01) bezpośrednio po i w 24 godziny po 42-kilometrowym maratonie. W innych obserwacjach wykazano zwiększenie poziomu interleukiny 1, kinazy kreatyniny, kortyzolu, laktoferyny, czynnika von Willebranda, D-dimerów i aktywności fibrynolitycznej pod wpływem wysiłku. Odpowiedź organizmu związana z ostrą fazą wydaje się być proporcjonalna do intensywności wysiłku i stopnia udziału masy mięśniowej. Równocześnie podczas ćwiczeń fizycznych dochodzi do wzrostu poziomu czynników przeciwzapalnych takich jak: inhibitory cytokin, antagonista receptora dla interleukiny 1, receptorów dla TNF, interleukiny 8 i 10 czy uwalnianych z makrofagów protein zapalnych 1-alfa i – beta.

Jak pokazały rezultaty 18 badań przekrojowych i 5 prac prospektywnych, systematyczne ćwiczenia fizyczne, w przeciwieństwie do jednorazowego wysiłku, wpływają na obniżenie spoczynkowego poziomu CRP. Za mechanizmy sprawcze tego zjawiska uważane są: spadek produkcji poziomu cytokin w tkance tłuszczowej, mięśniach szkieletowych i śródbłonku, poprawa funkcji śródbłonka i wrażliwości na insulinę oraz, prawdopodobnie, efekt antyoksydacyjny. W innym badaniu udowodniono, że jedynie systematyczny wysiłek powoduje utrzymanie korzystnego obniżenia poziomu CRP. U nieaktywnych mężczyzn, którzy rozpoczęli aktywność, poziom CRP zbliżył się do wartości mężczyzn stale aktywnych fizycznie, z kolei u tych, którzy zaprzestali ćwiczeń, osiągnął poziom odpowiadający obserwowanemu u mężczyzn nieaktywnych.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2005-05-17