Zapalenie i liczne ranliwe blaszki miażdżycowe

Peter Libby – Act Local, Act Global. Inflammation and Multiplicity of Vulnerable Coronary Plaques J Am Coll Cardiol 2005;45:1600
W Journal of the American College of Cardiology opublikowano wyniki dwóch prac oryginalnych poświęconych „ranliwym,” podatnym na pękanie blaszkom miażdżycowym.

W pierwszej z nich Tanaka i wsp. wykorzystali ultrasonografię wewnątrzwieńcową do wykazania istnienia takich blaszek w miejscach oddalonych od zmian odpowiedzialnych za ostry incydent wieńcowy. W drugiej z prac Mauriello i wsp., w badaniach pośmiertnych chorych zmarłych z powodu zawału, potwierdzili obecność blaszek miażdżycowych wysokiego ryzyka w 22.3% tętnic nie odpowiadających za wystąpienie incydentu wieńcowego.

Wyniki obu badań komentuje Peter Libby. Przypomina, że współczesne obserwacje podważyły klasyczną koncepcję patogenezy ostrych zespołów wieńcowych. Okazało się, że krytyczne zwężenia naczyń wieńcowych są odpowiedzialne za niewielki odsetek ostrych zespołów wieńcowych. Do pęknięcia włóknistej okrywy blaszki miażdżycowej lub owrzodzenia błony wewnętrznej śródbłonka, które mogą wywołać ostry zespół wieńcowy, dochodzi często w miejscach zwężeń nieistotnych.

W konsekwencji sformułowano teorię podatnej na pęknięcia, „ranliwej” blaszki miażdżycowej i podjęto próby identyfikacji takich zmian „wysokiego ryzyka” zakładając, że miejscowa interwencja może zabezpieczyć przed wystąpieniem incydentu wieńcowego. Takie agresywne postępowanie ma uzasadnienie w przypadku ostrych incydentów wieńcowych, w których ryzyko nawrotu jest bardzo duże.

Próba zabezpieczenia tylko jednej blaszki ranliwej stanowi jednak, zdaniem Petera Libby, duże uproszczenie. Miażdżyca tętnic wieńcowych postrzegana jest tradycyjnie jako choroba segmentalna, miejscowo ograniczająca przepływ. Nowe badania pokazują, że zmiany w tętnicach dalece wykraczają poza zwężone segmenty. Tętnice wieńcowe mogą być, jak pisze autor, „usiane” blaszkami grożącymi pęknięciem i zakrzepicą.

Badanie koronarograficzne, choć doskonale nadaje się do wykrywania istotnych zwężeń, umożliwia tylko pośrednią ocenę podatności blaszek miażdżycowych na pękanie. Wiele blaszek „wysokiego ryzyka” pozostaje nierozpoznanych, a ogólnoustrojowy proces zapalny zwiększa ich ranliwość. Badania z wykorzystaniem biomarkerów pokazują, że w ostrych zespołach wieńcowych proces zapalny w łożysku naczyniowym daleko wykracza poza miejsce zwężenia odpowiedzialne za incydent wieńcowy.

A zatem, zdaniem Libby, musimy myśleć nie tylko „lokalnie” – o blaszce bezpośrednio odpowiedzialnej za wystąpienie incydentu wieńcowego, ale także „globalnie” – o innych podatnych na pękanie blaszkach w łożysku wieńcowym i innych naczyniach. Poza interwencjami miejscowo zabezpieczającymi miejsca odpowiedzialne za incydent wieńcowy, należy stosować interwencje „globalne,” takie jak zmiana stylu życia lub niektóre leki (statyny, inhibitory ACE), stabilizujące pozostałe „ranliwe” blaszki.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2005-05-17

Dodaj komentarz