Mleko i produkty mleczne a zdrowie-debata

Janet C. King – The Milk Debate Arch Int Med 2005;165:976
W Archives of Internal Medicine opublikowano komentarz redakcyjny Janet C. King do wyników oryginalnej pracy Choi i wsp., którzy wykazali, że większe spożycie odtłuszczonych produktów mlecznych zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 u mężczyzn. Za tę zależność odpowiedzialne mogą być insulinotropowe właściwości białek mleka oraz zawarty w nim magnez (w prospektywnych badaniach wykazano odwrotną zależność pomiędzy spożyciem magnezu w diecie a cukrzycą).

Janet C. King przypomina, że w styczniu 2005 roku Department of Health and Human Services i Department of Agriculture ogłosiły aktualne zalecenia dotyczące amerykańskiej diety (2005 Dietary Guidelines for Americans). Jednym z nich jest zwiększenie spożycia odtłuszczonego mleka do 3 filiżanek (ang. „cup” = 247 ml) dziennie (lub ekwiwalentnych ilości produktów mlecznych). Zalecenie to wiąże się z koniecznością zapewnienia w diecie co najmniej 4.7 g potasu, co ma pozwolić na obniżenie wartości ciśnienia tętniczego w populacji amerykańskiej.

Mleko, poza tym, że stanowi bardzo dobre źródło potasu, dostarcza także między innymi: wapnia, fosforu, witaminy D, ryboflawiny, witaminy B12, tiaminy, magnezu, cynku i białek. Wykazano, że produkty mleczne, poza wpływem na rozwój nadciśnienia i cukrzycy typu 2, wywierają korzystny wpływ na osteoporozę, kamienie nerkowe, dnę moczanową oraz niektóre choroby nowotworowe.

Nie wszyscy jednak podzielają powyższe opinie. Niektóre organizacje, takie jak The Physicians Committee for Responsible Medicine uważają, że spożywanie mleka może wiązać się z poważnymi chorobami, takimi jak nietolerancja laktozy, cukrzyca typu 1 oraz rak prostaty.

Janet C. King przypomina, że wprawdzie około 25% mieszkańców USA ma pewnego stopnia nietolerancję laktozy, jednak wykazano, że nawet takie osoby mogą tolerować 1-2 filiżanki mleka dziennie (w małych porcjach i z posiłkami). Tylko osoby ze skrajną nietolerancją laktozy muszą unikać produktów ją zawierających. Na możliwą zależność pomiędzy spożyciem mleka a cukrzycą typu 1 u dzieci zwrócono uwagę po raz pierwszy ponad 20 lat temu. Zalecano nawet wówczas, aby w rodzinach, w których występuje cukrzyca typu 1, niemowlętom nie podawać krowiego mleka w proszku, jednak do chwili obecnej brak jest wyników randomizowanych i kontrolowanych badań potwierdzających tę teorię.

Zależność pomiędzy spożyciem mleka a chorobami nowotworowymi ma charakter złożony – mleko z jednej strony zmniejsza ryzyko raka jelita grubego i odbytnicy, a z drugiej zwiększa ryzyko raka prostaty (tę ostatnią zależność może tłumaczyć zawartość estrogenów w produktach mlecznych).

Podsumowując, wyniki badań pokazują, że wpływ produktów mlecznych na stan zdrowia jest złożony i prawdopodobnie zależny od genotypu i fenotypu poszczególnych osób. Wyniki pracy Choi i wsp. istotnie wzbogacają wiedzę medyczną w tym zakresie.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2005-05-09

Dodaj komentarz