Zdrowie psychiczne w Europie

Graham Thornicroft i Diana Rose – Mental health in Europe BMJ 2005;330:613
W artykule redakcyjnym prezentowanym na łamach British Medical Journal, Graham Thornicroft i Diana Rose poruszają problem wprowadzenia nowego planu rozwoju psychiatrycznej opieki zdrowotnej w krajach europejskich, zaproponowanego w styczniu 2005 r w Helsinkach, na spotkaniu ministrów zdrowia 52 krajów należących do WHO.

Autorzy wskazują na intensywny proces deinstytucjonalizacji psychiatrii w krajach Europy Wschodniej. Współczesna psychiatria odchodzi od wielkich szpitali-molochów zlokalizowanych na obrzeżach miast. Zamiast tego wprowadza się szeroki wachlarz alternatywnych, środowiskowych form lecznictwa psychiatrycznego, mających na celu przełamywanie stereotypów związanych z pacjentami z zaburzeniami psychicznymi i ich rehabilitację społeczną.

Plan rozwoju psychiatrycznej opieki zdrowotnej zakłada promocję zdrowia psychicznego, zwalczanie stygmatyzacji osób z zaburzeniami psychicznymi, rozwój różnych form psychiatrycznej opieki zdrowotnej, szkolenie profesjonalnych kadr pracowników, dostosowanie opieki do aktualnych potrzeb w danym środowisku.

Prowadzenie zrównoważonej polityki promocji zdrowia psychicznego i prewencji oraz opieki i leczenia pacjentów wymaga ogromnych środków finansowych. Niestety większości krajów europejskich na to nie stać. Autorzy przytaczają wyniki międzynarodowego badania, w którym w St. Petesburgu żaden z badanych pacjentów z depresją nie otrzymał standardowego leczenia w podstawowej opiece medycznej, a tylko 3% zostało skierowanych do specjalisty.

Wydaje się, że niedoinwestowanie psychiatrycznej opieki medycznej jest problemem większości krajów europejskich. Zaburzenia psychiczne stanowią 12% obciążeń wynikających ze wszystkich chorób na świecie, ale w Europie na psychiatryczną opiekę medyczną przeznacza się tylko średnio 5% budżetu opieki zdrowotnej. W większości krajów byłego Związku Radzieckiego odsetek ten wynosi poniżej 2%.

Autorzy postulują konieczność zmian w podejściu do finansowania zarówno psychiatrycznej opieki zdrowotnej jak i badań nad zaburzeniami psychicznymi, w taki sposób, aby ich koszty były porównywalne z wydatkami na rozwój innych dziedzin medycyny.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-03-19