Depresja i zaburzenia lękowe u kobiet z wczesną postacią raka piersi: wyniki 5 letniej obserwacji

Caroline Burgess i wsp – Depression and anxiety in woman with early breast cancer: five year observational cohort study BMJ 2005;330:702
W artykule w British Medical Journal, Carolina Burgess i wsp. postanowili zbadać ryzyko występowania depresji i zaburzeń lękowych u kobiet po rozpoznaniu raka piersi. Wprawdzie skutki psychologiczne diagnozy oraz leczenia raka piersi są dobrze udokumentowane, niewiele jednak było wiadomo na temat epidemiologii klinicznie istotnych depresji i zaburzeń lękowych w tej populacji pacjentek.

Autorzy włączyli do badania 222 kobiety w wieku poniżej 60 roku życia ze świeżo rozpoznanym rakiem piersi, kolejno przyjmowanych do szpitala w okresie od maja 1991 r. do lipca 1994 r. Kobiety były leczone bądź za pomocą resekcji kwadrantowej gruczołu, z usunięciem węzłów pachowych i chemioterapią lub radioterapią, bądź przez radykalną mastektomię z chemioterapią.

W celu oceny objawów depresji i lęku posłużono się strukturalizowanym kwestionariuszem SCID, zbudowanym w oparciu o kryteria diagnostyczne DSM-IV. Badanie przeprowadzano w 5 miesięcy po postawieniu diagnozy, a następnie co 18 miesięcy, przez 5 kolejnych lat obserwacji.

Objawy depresji lub lęku stwierdzono u 50% kobiet w pierwszych miesiącach po rozpoznaniu oraz u 25% w drugim, trzecim i czwartym roku. Po 5 latach depresja lub lęk występowały u 15% pacjentek. Istotnym czynnikiem predykcyjnym było wcześniejsze korzystanie z pomocy psychologicznej. Dłuższe utrzymywanie się objawów depresji lub lęku istotnie korelowało z wcześniejszym leczeniem psychoterapeutycznym, z młodszym wiekiem, brakiem życia intymnego i stresującymi wydarzeniami nie związanymi z rakiem.

Podsumowując, w pierwszych miesiącach po rozpoznaniu raka piersi, depresja i zaburzenia lękowe są około dwukrotnie częstsze, niż w ogólnej populacji kobiet. Po roku od postawienia diagnozy, (w przypadku remisji raka) występowanie depresji i lęku nie jest większe niż u kobiet w populacji ogólnej. Czynniki ryzyka depresji i lęku raczej nie są związane z chorobą podstawową i jej leczeniem, lecz wynikają z indywidualnych cech pacjentek i ich sytuacji osobistej. Dane te wskazują na konieczność zapewnienia wsparcia psychologicznego przede wszystkim we wczesnym okresie po rozpoznaniu raka piersi.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-03-20