Leczenie depresji w medycynie pierwszego kontaktu – doświadczenia brytyjskie

Andre Tylee i Roger Jones – Managing depression in primary care. Public confidence needs to be restored after concerns over the safety of SSRIs BMJ 2005;330:800
W British Medical Journal ukazał się artykuł poświęcony leczeniu depresji w Wielkiej Brytanii. Dane statystyczne wskazują, że 9 na 10 mieszkańców leczonych na depresję jest pod opieką lekarzy podstawowej opieki medycznej. Nie jest to jednak opieka adekwatna – w depresji, podobnie jak w nadciśnieniu, obserwuje się „regułę połówek”. Tylko połowa osób z depresją zgłasza się do lekarza, z nich tylko u połowy depresja jest rozpoznana. Tylko połowa chorych z rozpoznaną depresją rozpoczyna leczenie, a kolejna połowa z nich przechodzi pełną kurację.

Dotychczasowe próby zmiany podejścia lekarzy rodzinnych do zagadnienia depresji, w tym rozbudowane programy edukacyjne, nie były wystarczająco skuteczne. Oczekiwano, że czynnikiem o decydującym wpływie na poprawę jakości opieki nad pacjentami z depresją będzie wprowadzenie na rynek inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny, jednak dane na temat niepewnego bezpieczeństwa tych leków, w tym ryzyka samobójstw i objawów zespołu odstawienia, zostały szybko podchwycone przez media i podważyły zaufanie opinii publicznej nie tylko do tych leków, ale także w pewnym sensie do lekarzy pierwszego kontaktu, którzy najczęściej je przepisywali.

Pomimo to, zgodnie z aktualnymi zaleceniami National Institute of Clinical Excellence (NICE), leczenie depresji pozostaje domeną lekarzy rodzinnych. Przeniesienie odpowiedzialności za opiekę nad chorymi na depresję na lecznictwo zamknięte doprowadziłoby do jego niewydolności. Co ciekawe, strategia, zgodnie z którą leczenie depresji pozostaje w gestii lekarzy rodzinnych, jest zgodna z oczekiwaniami społecznymi, badanymi przed kilkoma laty. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami postępowanie w depresji jest wieloetapowe i zależnie od ciężkości objawów. Polega na obserwacji, technikach samopomocy, psychoterapii lub farmakoterapii. Z uwagi na niedostateczną „wydolność” lekarzy pierwszego kontaktu, coraz większą rolę w leczeniu depresji, głównie w poradnictwie, odgrywają pielęgniarki i przeszkolony personel medyczny.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-04-09