Poranny wzrost i dobowa zmienność ciśnienia tętniczego-nowy cel terapeutyczny?

Kazuomi Kario – Morning surge and variability in blood pressure Hypertension 2005;45:485
Dzięki wprowadzeniu do praktyki klinicznej automatycznego monitorowania ciśnienia tętniczego możliwa stała się nieinwazyjna ocena ciśnienia krwi w ciągu całej doby u chorych z nadciśnieniem. Badania kliniczne wykazały, że średnie wyniki rejestracji automatycznej lepiej korelują z ryzykiem wystąpienia powikłań nadciśnienia tętniczego niż wartości uzyskane w pomiarach metodą tradycyjną.

Obecnie wiadomo również, że wpływ na pojawienie się powikłań narządowych ma nie tylko średnia pomiarów, lecz także patologiczna zmienność ciśnienia w ciągu doby – szczególnie narażeni na wystąpienie incydentów sercowo-naczyniowych są m.in. chorzy z nadmiernym spadkiem ciśnienia w nocy (extreme dippers), z odwróconym profilem ciśnienia (wyższe wartości w nocy niż w dzień – risers), a także chorzy z nadmiernym porannym wzrostem ciśnienia (surge).

Autor komentarza zamieszczonego w Hypertension przytacza wyniki pracy Zakopoulusa i wsp., którzy wykazali istnienie ścisłej zależności pomiędzy szybkością zmian ciśnienia tętniczego a grubością kompleksu błony wewnętrznej i środkowej tętnicy szyjnej wewnętrznej – powszechnie uznanego wskaźnika narządowych powikłań nadciśnienia. Odkrycie to może przyczynić się do zrozumienia znaczenia klinicznego gwałtownego wzrostu ciśnienia w godzinach porannych; wiadomo bowiem, że większość incydentów sercowo-naczyniowych u chorych z nadciśnieniem następuje właśnie w godzinach porannych.

Autor przedstawia również możliwe związki pomiędzy oscylacją ciśnienia a powikłaniami nadciśnienia tętniczego. W badaniach eksperymentalnych wykazano, że duża zmienność ciśnienia prowadzi do obniżenia produkcji endogennego tlenku azotu oraz stymuluje przerost śródbłonka naczyń. Ponadto, wzrost ciśnienia przez rozciągnięcie tętnic sprzyja ich kurczowi. Według autora, w przyszłości stanie się możliwe określenie zagrożenia powikłaniami sercowo-naczyniowymi chorych z nadciśnieniem w zależności od stopnia zmienności ich ciśnienia tętniczego w ciągu doby.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2005-04-26