Zatrucie dioksynami – przyczyny, symptomatologia, leczenie

Erica Weir – Dioxin contamination and poisoning CMAJ 2005;172:873
W Canadian Medical Association Journal ukazał się artykuł przeglądowy poświęcony zatruciu dioksynami, zagadnieniu, które po latach zapomnienia niedawno ponownie wzbudziło zainteresowanie opinii publicznej, za sprawą przypadku prezydenta Ukrainy.

Nieumyślne zatrucie dioksynami, stanowiącymi między innymi składowe środków do konserwacji drewna oraz herbicydów, jest obecnie niezwykle rzadkie z uwagi na skuteczne działania prewencyjne i kontrolne podejmowane od czasu zatruć w latach 70-tych XX wieku. W skład grupy dioksyn wchodzą chlorowane dibenzo-p-dioksyny i pochodne dibenzofuranowe, będące w większości ubocznymi produktami procesu spalania. Po wniknięciu do komórek dioksyny łączą się z receptorem jądrowym AhR, co indukuje lub hamuje transkrypcję szeregu genów i wyzwala mechanizmy związane z karcynogenezą.

Głównym źródłem zatrucia dioksynami był pokarm. Przykładowo, przyczyną masowych zatruć w Japonii i na Tajwanie w 1968 i 1979 roku był skażony olej ryżowy. Obserwacje ofiar tych wypadków są głównym źródłem danych na temat symptomatologii.

Do obrazu klinicznego zatrucia należy trądzik, wzrost stężenia enzymów wątrobowych, pogorszenie wydolności oddechowej i objawy neurologiczne (zaburzenia czucia, ból głowy, osłabienie). Ekspozycja na dioksyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem szeregu nowotworów oraz zależnym od płci wzrostem prawdopodobieństwa niektórych chorób nienowotworowych. Przykładowo, u kobiet eksponowanych na dioksyny wzrasta ryzyko cukrzycy.

Prawdopodobieństwo tego, że dzisiaj lekarz pierwszego kontaktu stanie przed koniecznością leczenia zatrucia dioksynami jest bardzo małe. W przypadku podejrzenia zatrucia należy skonsultować się z toksykologiem i zawiadomić lokalną stację sanitarno-epidemiologiczną.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2005-03-29