Wpływ benzodiazepin na zdolności poznawcze

Samantha A. Stewart – The effects of benzodiazepines on cognition J Clin Psych 2005;66(Suppl.2):9
W jednym z artykułów opublikowanych w suplemencie do Journal of Clinical Psychiatry poświęconym benzodiazepinom, Samantha A. Stewart analizuje wpływ przewlekłego stosowania tych leków na zdolności poznawcze.

Po okresie zachłyśnięcia się możliwościami benzodiazepin w latach 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku, kolejna dekada przyniosła niepokojące informacje na temat ryzyka uzależnienia i poważnych działań niepożądanych.

Dane na temat częstości zaburzeń poznawczych u osób stosujących benzodiazepiny wciąż są niejednoznaczne. Wielu autorów wskazuje na trwałe upośledzenie sprawności wzrokowo-przestrzennej, spowolnienie przetwarzania danych z otoczenia i ograniczoną zdolność do uczenia się. Są również badania, z których wynika, że ograniczenie zdolności poznawczych ma bezpośredni związek ze stężeniem benzodiazepin we krwi i ustępuje po ich odstawieniu. Interpretację tego zagadnienia utrudnia złożony charakter zaburzeń lękowych, które same w sobie mogą wiązać się z zaburzeniami poznawczymi.

Istotnym krokiem naprzód były (2004) wyniki meta-analizy opublikowanych badań , w której potwierdzono, że u osób przewlekle leczonych benzodiazepinami doszło do pogorszenia czynności poznawczych. Znaczące statystycznie zmiany dotyczyły wszystkich analizowanych 12 aspektów czynności kognitywnych. Wprawdzie przerwanie farmakoterapii wiązało się ze złagodzeniem tych zaburzeń, ich nasilenie było jednak nadal większe niż w grupie, w której nie stosowano omawianych leków. Na uwagę zasługują również wyniki badań, w których przy użyciu metod obrazowania ośrodkowego układu nerwowego wykazywano przemijające zmiany w mózgu po rozpoczęciu stosowania benzodiazepin.

W podsumowaniu, benzodiazepiny, choć wciąż uważane za leki skuteczne i względnie bezpieczne, powinny być stosowane z ostrożnością.

Opracowane na podstawie: Journal of Clinical Psychiatry / 2005-03-11