Niewłaściwe stosowanie leków u starszych osób leczonych ambulatoryjnie – pierwsze badanie europejskie

Daniela Fialova i wsp – Potentially inappropriate medication use among elderly home care patients in Europe JAMA 2005;293:1348
Stosowanie niewłaściwych leków u osób w podeszłym wieku jest poważnym problemem medycznym. W Journal of the American Medical Association opublikowano wyniki interesującego badania, w którym dokonano ilościowej oceny nieprawidłowości dotyczących stosowania leków u objętych opieką ambulatoryjną starszych mieszkańców kilku krajów Europy.

Dotychczasowa wiedza na temat tego zagadnienia pochodziła niemal wyłącznie z badań amerykańskich. Retrospektywną, przekrojową analizę przeprowadzono na materiale 2707 starszych pacjentów (średnia wieku 82.2 lata), zamieszkujących miejskie regiony Czech, Danii, Finlandii, Islandii, Włoch, Holandii, Norwegii i Wielkiej Brytanii. Nieprawidłowości dotyczące stosowania leków definiowano zgodnie z ogólnie akceptowanymi kryteriami Beersa i McLeoda. Identyfikowano czynniki niezależnie związane z niewłaściwą farmakoterapią.

Stosując jednocześnie wszystkie rodzaje kryteriów rozpoznawania błędów związanych z farmakoterapią stwierdzono, że w całej badanej grupie 19.8% osób stosowało co najmniej 1 niewłaściwy lek. Błędy w farmakoterapii dotyczyły aż 41.1% badanych mieszkańców Czech i jedynie 5.8% badanych mieszkańców Danii.

Istniała korelacja pomiędzy nieprawidłowościami dotyczącymi farmakoterapii a złą sytuacją ekonomiczną badanego (zmodyfikowane względne ryzyko 1.96; 95% przedział ufności 1.58-2.36), jednoczesnym stosowaniem wielu leków (1.91; 1.62-2.22), stosowaniem anksjolityków (1.82; 1.51-2.15) oraz depresją (1.29; 1.06-1.55).

W opinii autorów obserwowane różnice w częstości błędów związanych z farmakoterapią pomiędzy krajami wynikają z odmiennych regulacji prawnych, warunków praktyki lekarskiej i różnej zasobności społeczeństw. Dla poprawy bezpieczeństwa terapii charakterystyki pacjentów szczególnie zagrożonych powinny zostać uwzględnione w działaniach edukacyjnych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2005-03-16