Psycho-społeczne czynniki ryzyka chorób serca – podstawy kardiologii behawioralnej

Alan Rozanski i wsp – The epidemiology, pathophysiology, and management of psychosocial risk factors in cardiac practice. The emerging field of behavioral cardiology J Am Coll Cardiol 2005;45:637
Wpływ czynników psycho-społecznych na choroby serca coraz częściej staje się przedmiotem badań. Na fali popularności pojawiło się nowe określenie – kardiologia behawioralna. W Journal of the American College of Cardiology ukazał się obszerny artykuł przeglądowy, poświęcony psycho-społecznym czynnikom ryzyka chorób serca oraz roli kardiologa w ich wykrywaniu i leczeniu.

Związek pomiędzy nimi a ryzykiem choroby wieńcowej został dobrze udokumentowany. Czynniki psycho-społeczne dzieli się na dwie główne grupy: czynniki emocjonalne (depresja, zaburzenia lękowe oraz cechy osobowości, jak wrogość i gniew) oraz przewlekłe obciążenia psychiczne (brak wsparcia z zewnątrz, stres w pracy i w małżeństwie oraz niski status ekonomiczny).

Główną rolę w patofizjologii choroby wieńcowej wywoływanej przez czynniki psycho-społeczne przypisuje się zaburzeniom hormonalnym, w tym niekorzystnemu wpływowi stresu na oś podwzórze-przysadka-nadnercza. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że omawiane czynniki są bardzo częste u pacjentów kardiologicznych.

Wiadomo ponadto, że stres psychiczny może mieć niekorzystny wpływ na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych. Obecnie zaleca się regularne badania przesiewowe psycho-społecznych czynników ryzyka u pacjentów z chorobami serca.

Wśród metod diagnostycznych wymieniane są standaryzowane kwestionariusze lub bezpośrednie wywiady. Większość subklinicznych manifestacji stresu psychicznego można leczyć bez pomocy specjalisty, przy użyciu takich metod jak trening relaksacyjny, promocja aktywności fizycznej czy poradnictwo dietetyczne. Pomocnicze znaczenie mogą mieć środki farmakologiczne, głównie nowoczesne leki przeciwdepresyjne.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2005-03-01