Zachowania prozdrowotne a ryzyko cukrzycy u osób z prawidłową tolerancją glukozy

George Davey Smith i wsp – Incidence of type 2 diabetes in the randomized multiple risk factor intervention trial Ann Intern Med 2005;142:313
Wykazano, że dieta i wysiłek fizyczny są skuteczne w prewencji cukrzycy u osób z upośledzoną tolerancją glukozy. Niewiele wiadomo natomiast na temat wpływu interwencji prozdrowotnej na ryzyko rozwoju cukrzycy u osób z prawidłową tolerancją glukozy.

W Annals of Internal Medicine warto zwrócić uwagę na wyniki badania z grupą kontrolną i randomizacją, autorstwa Smitha i wsp., w którym w 6-letniej obserwacji badano to zagadnienie. Autorzy analizowali grupę 11827 mężczyzn w wieku od 35 do 57 lat, bez cukrzycy i nieprawidłowej tolerancji glukozy, ale z innymi czynnikami ryzyka chorób układu krążenia. Uczestników losowo przydzielano do grupy objętej typową opieką lub do grupy z interwencją, której celem było nakłanianie do zmodyfikowania diety (ograniczenia pokarmów zawierających tłuszcze nasycone, cholesterol i zmniejszenia całkowitej liczby kalorii w diecie), zaprzestania palenia i zwiększenia aktywności fizycznej. Ponadto, w tej grupie stosowano bardziej agresywne leczenie nadciśnienia tętniczego.

W całej badanej populacji po ponad 6-letnim okresie obserwacji nie stwierdzono statystycznie znamiennej różnicy pod względem częstości występowania cukrzycy między grupą objętą typową opieką (10.8%) a grupą poddaną interwencji (11.5%) (względne ryzyko, 1.08; 95% przedział ufności [CI] 0.96-1.20).

Co zaskakujace, interwencja miała niekorzystny wpływ na ryzyko cukrzycy u osób, które wyjściowo były palaczami (1.26; 95% CI 1.10-1.45). Wynikało to prawdopodobnie ze wzrostu masy ciała po zaprzestaniu palenia oraz prodiabetogennego wpływu leków hipotensyjnych. Z kolei, u osób niepalących z grupy objętej interwencją, względne ryzyko cukrzycy w porównaniu z grupą objętą typową opieką było znamiennie niższe i wynosiło 0.82 (CI 0.68-0.98).

Podsumowując, u niepalących mężczyzn w średnim wieku interwencja polegająca na modyfikacji diety, zwiększeniu aktywności fizycznej i obniżeniu ciśnienia tętniczego obniżała ryzyko cukrzycy. U osób, które rzuciły palenie odnotowano wzrost ryzyka cukrzycy. Autorzy pracy podkreślają jednak, że jej wyniki nie przemawiają przeciwko podejmowaniu prób zerwania z nałogiem, a jedynie za koniecznością starannej kontroli wagi ciała u takich chorych.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2005-03-01