Rodzaje pamięci i ich zaburzenia – aktualny stan wiedzy

Andrew E. Budson i Bruce H. Price – Memory dysfunction N Engl J Med 2005;352:692
W New England Journal of Medicine opublikowano artykuł przeglądowy poświęcony typom pamięci.

Rozwój nowoczesnych metod czynnościowego obrazowania mózgu doprowadził do wyodrębnienia jej czterech podstawowych rodzajów. Wyróżnia się pamięć epizodyczną, semantyczną, proceduralną i roboczą.

Pamięć epizodyczna odzwierciedla zdolność do odtwarzania zapisu osobistych doświadczeń. Jej zaburzenia, do których dochodzi po uszkodzeniu przyśrodkowej części płatów skroniowych, manifestują się między innymi niemożnością przypomnienia sobie z czego składał się poranny posiłek.

Pamięć semantyczna różni się od epizodycznej tym, że odwołuje się do ogólnej wiedzy o zjawiskach zewnętrznych. Dzięki niej pamiętamy jaki jest kolor wozu strażackiego. Najczęstszą przyczyną zaburzeń tego rodzaju pamięci jest choroba Alzheimera i inne choroby związane z uszkodzeniem dolno-bocznej części płatów skroniowych.

W pamięci proceduralnej zapisywane są nasze umiejętności i algorytmy, zgodnie z którymi wykonywane są czynności automatyczne, podświadome. Ich przykładem może być prowadzenie samochodu z manualną skrzynią biegów. Do najczęstszych chorób przebiegających z upośledzeniem tego rodzaju pamięci należy choroba Parkinsona i depresja. Ośrodki odpowiedzialne za pamięć proceduralną zlokalizowane są w zwojach podstawnych, móżdżku i dodatkowych polach ruchowych.

Pamięć robocza jest pamięcią świadomą, deklaratywną, najbardziej złożoną. Pozwala między innymi obracać „w wyobraźni” trójwymiarowy przedmiot. Za pamięć roboczą odpowiada głównie kora przedczołowa, wzrokowa oraz pola Broca i Wernickego.

W opinii autorów artykułu, aktualna wiedza na temat pamięci może rodzić nadzieje na rychłe pojawienie się skutecznych metod leczenia jej zaburzeń.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2005-02-17