Leczenie depresji – zalecenia National Institute for Clinical Excellence

Hugh Middleton, Ian Shaw i Sally Hull – NICE guidelines for the management of depression. Are clear for severe depression, but uncertain for mild or moderate depression (NICE. Depression: management of depression in primary and secondary care. Clinical Guideline 23) BMJ 2005;330:267, www.nice.org.uk
W British Medical Journal warto zwrócić uwagę na komentarz do zaleceń National Institute for Clinical Excellence (NICE), dotyczących postępowania w depresji. Wyniki systematycznych przeglądów badań, które są podstawą do formułowania zaleceń przez NICE, jednoznacznie wskazują na potrzebę leczenia umiarkowanej i ciężkiej depresji.

Spośród dostępnych na rynku brytyjskim leków, wytyczne zalecają jako postępowanie pierwszego rzutu farmakoterapię przy użyciu inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny. Wenlafaksyna powinna być stosowana jedynie przez specjalistów, ponadto nie należy stosować tego leku u osób z chorobami krążenia. Według wytycznych, zastosowanie wenlafaksyny można rozważyć dopiero po dwóch nieudanych próbach leczenia innymi preparatami przeciwdepresyjnymi. W przypadku wenlafaksyny należy wziąć pod uwagę większe ryzyko przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych, większą toksyczność przy przedawkowaniu oraz większe ryzyko objawów odstawiennych. Przed zastosowaniem wenlafaksyny zawsze należy ocenić ciśnienie tętnicze, a podczas kuracji regularnie monitorować funkcje układu krążenia oraz ciśnienie.

Elektrowstrząsy należy zarezerwować dla osób z ciężką depresją i objawami upośledzającymi ogólną sprawność lub zagrażającymi życiu, u których inne metody leczenia były nieskuteczne. Behawioralna terapia poznawcza i terapia interpersonalna mogą być podobnie skuteczne jak leczenie farmakologiczne. Połączenie behawioralnej terapii poznawczej z farmakoterapią wykazuje wyższość nad stosowaniem tych metod leczenia osobno. Psychoterapia psychodynamiczna nie jest rutynowo zalecana.

Zalecenia NICE dotyczące łagodnej depresji są, zdaniem autora komentarza, mniej jednoznaczne. Korzyści kliniczne leczenia tej kategorii chorych są słabiej udokumentowane, niż w przypadku depresji umiarkowanej i ciężkiej. Ponadto sam podział nasilenia depresji, oparty o klasyfikację ICD 10 (a więc uwzględniający głównie ilość objawów) nie zawsze dobrze odzwierciedla potencjalne korzyści zastosowanego leczenia. Nie jest więc jednoznacznie określone, w jakiej podgrupie osób istnieją wskazania do farmakoterapii.

Paradoksalnie, osoby z łagodną depresją i zaburzeniami lękowymi stanowią najliczniejszą grupę chorych. W praktyce decyzja o sposobie postępowania zapada w wyniku negocjacji między lekarzem a pacjentem. W opinii autorów komentarza postępowanie w łagodnej depresji powinno być przedmiotem szczególnie intensywnych badań.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-02-05