Związek pomiędzy leczeniem przeciwdepresyjnym a częstością samobójstw

Robert Gibbson i wsp – The relationship between antidepressant medication use and rate of suicide Arch Gen Psychiatry 2005;62;165
W Archive of General Psychiatry Robert Gibbons wraz z zespołem opublikowali wyniki analizy danych dotyczących prób samobójczych, na terenie USA w latach 1996-1998. Celem pracy było zbadanie wpływu rodzaju leczenia na ryzyko dokonania próby samobójczej.

W wyniku prób samobójczych na świecie corocznie ginie blisko milion osób. W USA, w ciągu ostatnich 20 lat, w wyniku samobójstw zginęło o około 200 000 osób więcej niż z powodu AIDS. Proporcja samobójstw do morderstw wynosiła 3:2.

Blisko 90% samobójstw związanych jest z zaburzeniami psychicznymi. Chociaż 60% samobójstw jest dokonywanych w przebiegu nieleczonych zaburzeń afektywnych, do tej pory niewiele było wiadomo na temat związku pomiędzy leczeniem przeciwdepresyjnym, a ryzykiem samobójstwa. Wydaje się, że większe rozpowszechnienie leczenia zaburzeń nastroju powinno przyczynić się do redukcji liczby samobójstw.

W celu zanalizowania wpływu leczenia przeciwdepresyjnego na ryzyko samobójstwa autorzy podzielili leki przeciwdepresyjne na 3 grupy: SSRI, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TCA) i nowe leki o innej budowie (non-SSRI).

Nie stwierdzono istotnego związku pomiędzy leczeniem a zmniejszeniem ryzyka dokonania próby samobójczej, przy uwzględnieniu w analizie łącznie wszystkich rodzajów leków. Jednakże, odrębna analiza klas wykazała, że SSRI i non-SSRI wiązały się z istotnie mniejszym ryzykiem samobójstwa a TCA z ryzykiem większym.

Obserwacyjny charakter badania nie pozwala na wyciąganie bezpośrednich wniosków o przyczynowym charakterze wykazanych zależności. Wyższe wskaźniki samobójstw w uboższych okręgach korelowały z częstszym przepisywaniem TCA, co może wiązać się z mniejszą dostępnością fachowej opieki psychiatrycznej. Ponadto, stosowanie leków nowej generacji charakteryzuje się mniejszym ryzykiem toksyczności w wypadku zatruć samobójczych, a także z mniejszą ilością objawów ubocznych w przebiegu leczenia i w związku z tym znacznie lepszą tolerancją oraz przestrzeganiem zaleceń lekarskich.

Opracowane na podstawie: Archives of General Psychiatry / 2005-02-02