Ogłuszenie mięśnia sercowego spowodowane nagłym stresem

Ilan S. Wittstein i wsp – Neurohormonal features of myocardial stunning due to sudden emotional stress N Engl J Med 2005;352:539
Wiadomo, że silne emocje zwiększają ryzyko zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Relacjonowano również przypadki, gdy nagły stres powodował wystąpienie odwracalnej dysfunkcji komorowej, jednakże mechanizm tego zjawiska pozostaje nieznany.

W New England Journal of Medicine opublikowana została praca Wittsteina i wsp., zawierająca wyniki badań przeprowadzonych u 19 dotychczas zdrowych osób (18 kobiet, 1 mężczyzny), z nagłą dysfunkcją mięśnia sercowego po silnym stresie. Wśród przyczyn stresu znalazła się m. in. wiadomość o śmierci członka rodziny, wypadek samochodowy oraz uczestnictwo w rozprawie sądowej.

U wszystkich chorych wystąpił nagły ból w klatce piersiowej, a u części z objawy niewydolności serca. Trzy osoby wymagały czasowej kontrapulsacji wewnątrzaortalnej.

W badaniu hemodynamicznym nie stwierdzono istotnych zmian w obrębie naczyń wieńcowych, widoczne było natomiast uogólnione upośledzenie kurczliwości mięśnia sercowego. Oceniana echokardiograficznie frakcja wyrzutowa lewej komory wynosiła średnio około 20 %. Wyjściowo oznaczono stężenie katecholamin. Okazało się, iż u omawianych chorych, stężenia adrenaliny, noradrenaliny i dopaminy kilkakrotnie przewyższały wartości obserwowane u osób z przewlekłą niewydolnością serca, w porównywalnej klasie wg NYHA.

W ciągu następnych czterech tygodni wszyscy chorzy w pełni wyzdrowieli, a frakcja wyrzutowa w Echo wzrosła do ok. 60 %.

Autorzy pracy sugerują, że przyczyną nagłego pogorszenia funkcji mięśnia serca po silnym stresie może być, wywołany hiperkatecholaminemią, kurcz małych naczyń wieńcowych lub też bezpośrednie uszkodzenie miocytów, w wyniku zależnego od katecholamin przeładowania komórek mięśniowych jonami wapnia.

Badacze podkreślają, że zdecydowaną większość chorych stanowiły kobiety, co może wynikać z większej wrażliwości miokardium na uszkadzające działanie katecholamin. Dokładny patomechanizm opisanego zaburzenia wymaga dalszych badań.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2005-02-10