Zużycie antybiotyków i oporność na antybiotyki w Europie

Herman Goossens i wsp – Outpatient antibiotic use in Europe and association with resistance: a cross-national database study Lancet 2005;365:579
W The Lancet opublikowano wyniki badania Goossensa i wsp., którzy analizowali zużycie antybiotyków i oporność bakterii w 26 krajach Europy.

Wiadomo, że częstość występowania szczepów bakterii opornych na antybiotyki w Europie wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne i jest największa w południowej i centralnej części kontynentu. Nie ma wątpliwości, że zużycie antybiotyków może mieć wpływ na rozpowszechnienie oporności.

Celem omawianego badania była ilościowa ocena tej zależności. Zużycie antybiotyków oceniano na podstawie danych dotyczących sprzedaży i refundacji pochodzących z lat 1997-2002 i wyrażano w postaci zdefiniowanej dawki dobowej (defined daily dosis – DDD), w przeliczeniu na 1000 mieszkańców na dobę.

Stwierdzono znaczne różnice pod względem zużycia antybiotyków pomiędzy badanymi krajami. Największe zużycie odnotowano we Francji (32.2 DDD/1000 mieszkańców/dobę), a najmniejsze w Holandii (10.0 DDD/1000 mieszkańców/dobę). Polska należała do krajów o umiarkowanie wysokiej konsumpcji leków przeciwbakteryjnych (około 22 DDD/1000 mieszkańców/dobę).

Podobnie jak w innych krajach południowej i centralnej Europy, w Polsce obserwowano znaczne sezonowe fluktuacje w zapotrzebowaniu na antybiotyki; ich zużycie w miesiącach zimowych wzrastało do około 30 DDD/1000 mieszkańców/dobę.

W Polsce i krajach nadbałtyckich preferowano penicyliny o szerokim spektrum działania, podczas gdy w krajach Europy Zachodniej dominowały penicyliny o wąskim spektrum. Stwierdzono dodatnią korelację pomiędzy zużyciem antybiotyków oraz znacznymi sezonowymi fluktuacjami w zapotrzebowaniu na antybiotyki a częstością występowania szczepów bakterii opornych na te leki.

Wyniki pracy wyznaczają kierunki interwencji obliczonych na ograniczenie zjawiska antybiotykooporności w Europie. W innym przypadku, jak piszą autorzy, grozi nam utrata „cudownych leków XX wieku”.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2005-02-12