Czy ostry stres może powodować trwały wzrost ciśnienia tętniczego?

Thomas Unger i Gianfranco Parati – Acute stress and long-lasting blood pressure elevation: a possible cause of established hypertension? J Hypertens 2005;23:261
W Journal of Hypertension opublikowano wyniki badania Gerina i wsp., którzy analizowali wartości ciśnienia tętniczego u Amerykanów z podejrzeniem lub rozpoznaniem nadciśnienia, przed i po ataku na World Trade Center. Badana grupa uczestniczyła w tym czasie w innej próbie klinicznej z telemonitoringiem wartości ciśnienia.

Autorzy stwierdzili, że po omawianym incydencie nastąpił utrzymujący się przez co najmniej 2 miesiące, statystycznie istotny, wzrost ciśnienia skurczowego. W komentarzu do pracy przytoczono inne przykłady wskazujące na zależność pomiędzy ostrym stresem a wartościami wybranych parametrów związanych z układem krążenia.

We wcześniejszym badaniu Parati i wsp. stwierdzili 20-procentowy wzrost ciśnienia skurczowego, 46-procentowy wzrost ciśnienia rozkurczowego i 79-procentowe przyspieszenie czynności serca, u osób badanych bezpośrednio po trzęsieniu ziemi we Włoszech. Powyższe zmiany utrzymywały się przez godzinę po zdarzeniu, natomiast dłużej utrzymywały się zaburzenia cyklu dobowego ciśnienia. Co ciekawe, analogiczne obserwacje poczyniono u studentów medycyny, u których stres w postaci egzaminu długotrwale zaburzał dobowy rytm ciśnienia, ze zniesieniem fizjologicznego nocnego spadku ciśnienia włącznie.

Autorzy komentarza omawiają prawdopodobne mechanizmy leżące u podłoża zależności pomiędzy stresem a ciśnieniem tętniczym, w tym te warunkujące trwałość wzrostu ciśnienia. Dzielą je na trzy rodzaje: emocjonalno-poznawcze, zależne od ośrodków korowych i układu limbicznego, autonomiczno-endokrynne, regulowane przez ośrodki podwzgórza i pnia mózgu oraz obwodowe, związane z obwodowo działającymi czynnikami warunkującymi indywidualnie zmienną reaktywność na bodźce zewnętrzne.

Zdaniem autorów, mimo nowych danych, ustalenie czy ostry stres może spowodować długotrwałe podwyższenie wartości ciśnienia, wymaga dalszych badań.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2005-02-14