Palenie papierosów a nadciśnienie i choroby sercowo-naczyniowe: stan wiedzy

Helios Pardell, Jose L. Rodicio – High blood pressure, smoking and cardiovascular risk J Hypertens 2005;23;219
Pardell i Rodicio przedstawili w Journal of Hypertension aktualne poglądy na związek palenia papierosów z nadciśnieniem oraz chorobami serca i naczyń, a takze zalecane strategie rzucania palenia.

Wyniki bardzo wielu badań klinicznych i doświadczalnych potwierdzają niekorzystny wpływ tytoniu na wystąpienie chorób sercowo-naczyniowych. O ile w poprzednich latach często sugerowano, że palenie nie prowadzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego, to obecnie istnieją dowody na to, że w porównaniu do osób niepalących, palacze charakteryzują się wyższym zarówno skurczowym jak i rozkurczowym ciśnieniem krwi.

Nadciśnienie (określone jako ciśnienie rozkurczowe co najmniej 95 mm Hg) zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej około trzykrotnie, natomiast palenie – o około 60 %. Współistnienie obu czynników ryzyka powoduje ponad czterokrotny wzrost prawdopodobieństwa choroby wieńcowej.

Aktualnie uważa się, że palenie prowadzi do chorób serca i naczyń przyspieszając rozwój miażdżycy i powodując zaburzenia funkcji śródbłonka naczyniowego. Głównymi substancjami szkodliwymi, wdychanymi z dymem papierosów, są: nikotyna, tlenek węgla, kadm oraz liczne utleniacze. U osób palących dochodzi do zaburzeń właściwości reologicznych krwi, w wyniku zwiększenia stężenia fibrynogenu, wzrostu hematokrytu oraz nasilenia zdolności płytek do agregacji.

Należy podkreślić, że leczenie hipotensyjne palaczy z nadciśnieniem tętniczym jest znacznie mniej efektywne. Lekarze, przy każdym kontakcie z osobami palącymi, powinni zachęcać do rzucenia palenia. W uwolnieniu się od nałogu pomóc mogą metody farmakologiczne, jak terapia zastępcza nikotyną (w plastrach, cukierkach lub w gumie do żucia) oraz bupropion, lek zmniejszający uzależnienie. Skuteczność metod wspomagających jest niestety stosunkowo niska – jedynie 20-25 % rzucających palenie odnosi pełny sukces.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2005-01-04