Komputerowe systemy wspomagania identyfikacji interakcji farmakologicznych w aptece

Murphy JE, Forrey RA, Desiraju U – Community pharmacists’ responses to drug – drug interaction alerts American Journal of Health-System Pharmacy 2004;61:1484
W codziennej praktyce aptecznej farmaceuci często spotykają się z receptami zwierającymi zróżnicowane kombinacje leków. Niektóre zestawienia środków leczniczych mogą stanowić interakcje farmakologiczne (drug-drug interaction, DDI), zarówno pożądane jak i niepożądane.

W Stanach Zjednoczonych farmaceuci korzystają z programów informatycznych, które generują alerty informujące o możliwości wystąpienia DDI w aktualnie realizowanym zestawie recept. Elektroniczny system przeglądu recept (Online prospective drug-use review, OPDUR) identyfikuje wszystkie możliwe rodzaje interakcji.

Farmaceuta, na podstawie swojej wiedzy, oraz dodatkowych informacji generowanych przez program decyduje o wadze DDI i konieczności interwencji. W zależności od oceny zagrożenia farmaceuta może: 1)wydać leki nie biorąc pod uwagę informacji o wystąpieniu interakcji; 2)wydać leki i poinformować pacjenta o potencjalnej i nie zagrażającej zdrowiu interakcji; 3)poinformować pacjenta o niebezpiecznej interakcji i zalecić wizytę u lekarza w celu wyjaśnienia sytuacji.
Według autorów opracowania w praktyce systemy komputerowe są jak dotąd tylko częściowo wykorzystane. Farmaceuci pracujący przy pierwszym stole otrzymują z systemu informacje o bardzo dużej liczbie interakcji, z których zaledwie niewielki procent ma znaczenie kliniczne. Jak wykazały badania ankietowe na grupie farmaceutów wykonujących swój zawód w aptece otwartej, zdecydowana większość informacji z systemu o DDI nie jest dalej analizowana i otrzymanie takiej informacji nie skutkuje dalszymi konsekwencjami. Podobne wyniki otrzymali badacze analizujący działanie tej grupy programów komputerowych w praktyce lekarskiej.

Według ankietowanych farmaceutów wynika to ze zbyt dużej ilości niejasno sklasyfikowanych informacji o wystąpieniu DDI. Z badań wynika, że w ciągu ośmiogodzinnego dnia pracy farmaceuta poświęca około pół godziny na analizę interakcji, z czego 80% wiąże się z odrzuceniem informacji o DDI bez istotnego znaczenia. Według ankietowanych również system pracy w aptece może powodować zatrzymanie obiegu informacji i brak decyzji odnośnie postępowania z konkretną DDI.
Zwiększenie efektywności systemów komputerowych wspomagających pracę farmaceutów powinno polegać przede wszystkim na aktualizowaniu i precyzowaniu kryteriów interakcji istotnych klinicznie. Nie mniej ważne jest szkolenie personelu pomocniczego i wypracowanie odpowiednich schematów komunikacji wewnątrz zespołu pracowników.

Opracowane na podstawie: American Journal of Health-System Pharmacy / 2004-07-11