Czy antybiotyki są skuteczne we wtórnej prewencji choroby wieńcowej?

Brian J. Wells, Arch G. Mainous III, Lori M. Dickerson – Antibiotics for the secondary prevention of ischemic heart disease Arch Intern Med 2004;164:2156
Od ponad 100 lat podejrzewa się, że w patogenezie choroby wieńcowej (IHD) udział biorą procesy zapalne na tle przewlekłej infekcji, a patogenem najczęściej wiązanym z IHD jest Chlamydia pneumoniae. Ponieważ wyniki badań klinicznych nad antybiotykoterapią w prewencji wtórnej choroby wieńcowej są sprzeczne, w Archives of Internal Medicine ukazała się meta-analiza prac badających zastosowanie antybiotyków skutecznych wobec Chlamydia pneumoniae u chorych z potwierdzoną IHD.

Analizie poddano 9 kontrolowanych placebo badań, do których łącznie zrandomizowano 11 015 chorych. Oceniano wpływ antybiotyków na śmiertelność oraz wystąpienie incydentów wieńcowych, zawału serca, niestabilnej choroby wieńcowej i nagłego zgonu (bez oczywistych przyczyn pozasercowych).

W czterech badaniach wykazano korzyść ze stosowania antybiotyków (klarytromycyny, azytromycyny lub roksytromycyny) w prewencji wtórnej, w pięciu korzyści nie stwierdzono. Ogólna analiza pokazała, że podanie makrolidu chorym z IHD nie wpływa istotnie na liczbę incydentów wieńcowych (ryzyko względne, 0.94 [95% CI, 0.86-1.03]) ani na śmiertelność (okres obserwacji 3 miesiące do 3 lat) (ryzyko względne, 0.94 [95% CI, 0.79-1.12]).

A zatem, zdaniem autorów pracy, brak jest podstaw do stosowania makrolidów w prewencji wtórnej choroby wieńcowej. Nie oznacza to jednak całkowitego zanegowania znaczenia infekcji oraz antybiotykoterapii, być może byłaby ona skuteczna w ramach prewencji pierwotnej, na odpowiednio wczesnym etapie rozwoju miażdżycy.

Trwają również badania nad rolą antybiotyków w „niewieńcowych” chorobach naczyniowych. Istnieją bowiem dane, że antybiotyki mogą spowalniać poszerzanie tętniaków aorty brzusznej, hamować progresję miażdżycy zarostowej tętnic kończyn dolnych czy zmiany miażdżycowe w tętnicach szyjnych.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2004-10-25