Wywiad rodzinny ważny jak nigdy dotąd

Alan E. Guttmacher i wsp – The family history – more important than ever N Engl J Med 2004;351:2333
W New England Journal of Medicine ukazał się artykuł poświęcony znaczeniu wywiadu rodzinnego w praktyce lekarskiej.

Zdaniem autorów, w ciągu najbliższych 10 lat za mniej niż 1000 dolarów możliwe będzie odtworzenie mapy genetycznej każdego pacjenta. Jak jednak pokazują doświadczenia ostatnich lat, wiele czasu upłynie, zanim nauczymy się odpowiednio korzystać z informacji w niej zawartych.

Postęp technologiczny nie powinien wyrugować dotychczasowych, sprawdzonych metod medycyny, lecz nadać im nowe znaczenie. Wywiad rodzinny stanowi nie tylko podstawę rozpoznawania stosunkowo rzadkich chorób o dziedziczeniu jednogenowym, jak np. choroba von Willebrand’a, zespół kruchego chromosomu X czy dziedziczona autosomalnie dominująco wielotorbielowatość nerek. Wywiad ma również ogromne znaczenie w schorzeniach dziedziczonych wieloczynnikowo.

Niedocenianie wagi wywiadu i brak czasu na dokładne jego zebranie, powodują późne rozpoznanie choroby. Mogą także pozbawić pacjenta wdrożenia działań profilaktycznych, opóźniających bądź zapobiegających wystąpieniu choroby. Zignorowanie rodzinnego wywiadu raka jelita grubego może spowodować, że lekarz nie skieruje pacjenta na kolonoskopię. Wczesne występowanie w rodzinie choroby wieńcowej może skłaniać do rozpoczęcia agresywnej farmakoterapii zaburzeń lipidowych. Także występowanie udarów u członków rodziny zmienia standardy postępowania profilaktycznego. Rodzinny wywiad cukrzycy skłania do ściślejszego monitorowania masy ciała i poziomów glikemii u pacjenta.

Pomoc mogą przynieść interaktywne programy komputerowe, które w standardowy sposób uporządkują informacje o chorobach występujących w rodzinie. Uzupełniając dane pacjent nie tylko aktywnie uczestniczy w procesie leczenia, ale także podnosi swój poziom wiedzy na temat znaczenia wywiadu rodzinnego. Edukacja na tym polu wydaje się konieczna, gdyż jak pokazują badania, choć 73% osób uznaje wywiad rodzinny za ważny, jednak tylko 30% czynnie zbiera informacje na ten temat od swoich krewnych.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2004-11-25