Jak zapobiegać zaburzeniom sprawności seksualnej u osób leczonych przeciwdepresyjnie?

Erik Nelson – Sex and antidepressants: When to switch drugs or try an antidote. Help patients stay on depression treatment by reducing sexual side effects Curr Psy 2004;11
W listopadowym wydaniu Current Psychiatry warto polecić krótki artykuł przeglądowy Erika Nelsona poświęcony niekorzystnemu wpływowi leków przeciwdepresyjnych na sprawność seksualną.

Spektrum zaburzeń seksualnych u osób leczonych przeciwdepresyjnie jest szerokie, począwszy od obniżonego libido, zaburzeń erekcji lub opóźnionego orgazmu, aż do znacznie wzmożonej aktywności seksualnej.

U części chorych problemy seksualne są przyczyną przerwania farmakoterapii. Występują one najczęściej u osób stosujących inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, wenlafaksynę, wybrane leki trójcykliczne (szczególnie klomipraminę) i inhibitory monoaminooksydazy.

Powszechnie stosowane w leczeniu depresji inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny wywierają niekorzystny wpływ na sprawność seksualną u 40-60% osób, niezależnie od płci. Najczęstszym powikłaniem związanym ze stosowaniem tych leków jest anorgazmia.

W około 20% przypadków zaburzenia seksualne ustępują samoistnie, pomimo kontynuowania farmakoterapii, toteż w początkowej fazie postępowania można ograniczyć się do obserwacji chorego. Innymi zalecanymi strategiami są: zmniejszenie dawki leku, podawanie leku w dawkach podzielonych, przyjmowanie leku po stosunku płciowym lub też przerwa w farmakoterapii w weekend, kiedy aktywność seksualna jest największa. W przypadku niepowodzenia wymienionych metod należy rozważyć zamianę leku na preparat w mniejszym stopniu wpływający na funkcje seksualne.

Innym sposobem jest dodanie „antidotum” – tę strategię autorzy zalecają w przypadkach, gdy efekt przeciwdepresyjny jest wyraźny i istnieje ryzyko jego utraty przy zmianie leku, a poprzednie metody „przeczekania” i zmiany dawkowania się nie powiodły. Funkcję antidotum mogą pełnić bupropion lub inhibitor 5-fosfodiesterazy, sildenafil. Podsumowując, niekorzystny wpływ leków przeciwdepresyjnych na sprawność seksualną jest w większości przypadków odwracalny. Stosując powyższe metody można zazwyczaj zapobiec konieczności przerwania farmakoterapii.

Opracowane na podstawie: Current Psychiatry / 2004-11-07