Depresja zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2

L. A. Palinkas, P. P. Lee i E. Barrett-Connor – A prospective study of Type 2 diabetes and depressive symptoms in the elderly: The Rancho Bernardo Study Diabet Med 2004,21:1185
Jak pokazują wyniki badań, zależność pomiędzy depresją a cukrzycą typu 2. ma być może charakter dwukierunkowy – tj. depresja może zwiększać częstość występowania cukrzycy, a cukrzyca – depresji.

Dotychczasowe prace miały jednak charakter przekrojowy lub dotyczyły cięższych postaci depresji. W Diabetic Medicine autorzy z USA przedstawili wyniki prospektywnej 8 – letniej obserwacji przeprowadzonej w ramach Rancho Bernardo Study. W grupie 971 kobiet i mężczyzn > 50. roku życia w trakcie wizyty 1. (1984-87) i 2. (1992-96) zebrano wywiad w kierunku cukrzycy, wykonano test doustnego obciążenia glukozą (OGTT) i oceniono objawy depresji na podstawie kwestionariusza Beck Depression Inventory (BDI). OGTT interpretowano zgodnie z zaleceniami ADA, a objawy od łagodnej do ciężkiej depresji rozpoznawano, gdy punktacja kwestionariusza BDI przekraczała 11.

W trakcie obserwacji częstość występowania cukrzycy typu 2. pomiędzy wizytą 1. i 2. wzrosła z 12,0% do 16,1%, a depresji z 8,2% do 16,6%. Stwierdzono, że depresja (wskaźnik BDI>11) zwiększała 2,5-krotnie ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Natomiast cukrzyca rozpoznana w trakcie wizyty 1. nie powodowała istotnego wzrostu częstości występowania depresji podczas wizyty 2.

Zależność pomiędzy depresją a metabolizmem glukozy tłumaczą dane patofizjologiczne, wskazujące na zwiększoną w depresji aktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz wzrost stężeń prozapalnych cytokin. Cytokiny oraz inne markery zapalenia, poprzez stres oksydacyjny powodują zmniejszenie liczby komórek beta i hamowanie działania insuliny. Obniżony nastrój sprzyja również zmianom trybu życia zwiększającym ryzyko hiperglikemii: zmniejszona aktywność fizyczna, zmiany w diecie. Sugeruje się również wzrost insulinooporności w depresji, spowodowany sprzężeniem genów insuliny i hydroksylazy tyrozyny. Zdaniem autorów pracy systemowe podejście do terapii depresji może mieć znaczenie w prewencji cukrzycy.

Opracowane na podstawie: Diabetic Medicine / 2004-11-26