Siedzący tryb życia czy nadmierna kaloryczność diety – co ma większy wpływ na populacyjne ryzyko otyłości?

Christina O. Stubbs i Amanda J. Lee – The obesity epidemic: both energy intake and physical activity contribute MJA 2004;181:489
W Medical Journal of Australia Christina O. Stubbs i Amanda J. Lee analizują wpływ siedzącego trybu życia i kaloryczności diety na ryzyko otyłości.

Z niektórych z badań opublikowanych w ostatnich latach wynika, że epidemii otyłości nie towarzyszy znaczny wzrost średniej zawartości energetycznej diety w przeliczeniu na osobę. W praktyce, dynamika zmian kaloryczności diety na poziomie populacyjnym jest trudna do oszacowania. Im wyższa wartość indeksu masy ciała (BMI), tym większa tendencja do zaniżania liczby i objętości posiłków.

Wyniki australijskiego badania ACHPER, przeprowadzonego przy użyciu możliwie obiektywnych narzędzi wskazują, że w latach 1983-1995 średnia kaloryczność diety dorosłych mieszkańców tego kraju wzrosła o 3-4% (około 350 kJ/dobę, odpowiada to spożyciu kromki chleba lub wydatkowi energetycznemu związanemu z półgodzinnym marszem). Tej wysokości nierównowaga energetyczna może prowdzić do wzrostu masy ciała o ok. 1 kg/rok. W grupie dziewcząt i chłopców w wieku 10-15 lat wzrost był znacznie wyższy i wynosił odpowiednio 11% i 15%. Dodatkowe kalorie pochodziły głównie z węglowodanów.

W europejskim badaniu MONICA, trendy w całkowitej kaloryczności diety w przeliczeniu na osobę odpowiadały w 41% za różnice BMI w poszczególnych społeczeństwach.

Ocena wydatku energetycznego na poziomie populacji jest jeszcze trudniejsza. Wyniki prospektywnych badań obserwacyjnych, w których analizowano wpływ aktywności fizycznej na masę ciała są sprzeczne. Wiadomo jedynie, że coraz większy odsetek mieszkańców krajów rozwiniętych prowadzi siedzący tryb życia. Jednocześnie nie ma wątpliwości co do tego, że nawet jeśli aktywność fizyczna nie jest najważniejszym sposobem zapobiegania i leczenia otyłości, to ma, pod wieloma względami, korzystny wpływ na ogólny stan zdrowia.

Tym samym, strategie przeciwdziałania otyłości powinny mieć charakter wielopłaszczyznowy i obejmować zarówno interwencje dietetyczne jak i promocję aktywnego stylu życia.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2004-11