Leczenie ostrego bakteryjnego zapalenia nosa i zatok przynosowych

Dewey C. Scheid i Robert M. Hamm – Acute bacterial rhinosinusitis in adults: part II. Treatment Am Fam Physician 2004;70:1697
W American Family Physician opublikowano artykuł przeglądowy zawierający szereg praktycznych informacji na temat leczenia ostrego bakteryjnego zapalenia nosa i zatok przynosowych. Mimo, że większość przypadków ostrego zapalenia nosa i zatok jest wywoływana przez wirusy, nadkażenie bakteryjne jest stosunkowo częstym powikłaniem. U dwóch trzecich osób z zapaleniem na tle bakteryjnym uzyskuje się poprawę stosując jedynie leczenie objawowe.

Antybiotykoterapia powinna być zarezerwowana dla osób, u których choroba trwa dłużej niż 7 dni i występują co najmniej 2 z następujących objawów: ropna wydzielina z nosa, ból szczęki lub twarzy (szczególnie jednostronny), jednostronna tkliwość w okolicy zatok lub pogorszenie przebiegu choroby po początkowej poprawie oraz dla chorych z ciężkimi dolegliwościami.

Antybiotykami z wyboru są leki o wąskim spektrum działania, takie jak amoksycylina, która powinna być stosowana przez 10-14 dni. U osób z łagodniejszymi objawami lub alergią na beta-laktamy można rozważać podanie trimetoprimu/sulfametoksazolu lub doksycykliny. Stosowanie antybiotyków drugiego rzutu (amoksycyliny z kwasem klawulanowym i fluorochinolonów) należy ograniczyć do osób ze średnio ciężkimi objawami, stosujących inne leki przeciwbakteryjne w okresie poprzedzających 6 tygodni lub z brakiem odpowiedzi na leczenie pierwszego rzutu w przeciągu 72 godzin.

Dowody na skuteczność innych klas leków są skąpe. Miejscowe środki zmniejszające przekrwienie mogą być pomocne, ale nie powinny być stosowane dłużej niż przez 3 dni. Przydatność leków o działaniu antycholinergicznym (leki antyhistaminowe, podawany miejscowo bromek ipratropium) nie została potwierdzona. W przewlekłym zapaleniu zatok znajdują zastosowanie donosowe kortykosteroidy i płukanie nosa hyper- lub izotonicznym roztworem soli. Brak jest natomiast dowodów na skuteczność tabletek z solami cynku, wyciągu z echinacea i witaminy C.

Opracowane na podstawie: American Family Physican / 2004-11-01