Farmakoterapia wybranych drobnych dolegliwości w aptece – badania brytyjskie

Parmentier H, Golding S, Ashworth M, Rowlands G – Community pharmacy treatment of minor ailments in refugees Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics, 2004; 29: 465
W ciagu ostatnich kilkunastu lat rola apteki i farmaceuty w Europie podlega dynamicznym zmianom. Coraz częściej farmaceuci podejmują zadanie opieki farmaceutycznej nad pacjentami, zwłaszcza z chorobami przewlekłymi. Ponadto, według niektórych autorów w przypadku blisko 30% drobnych schorzeń można z powodzeniem przynieść ulgę pacjentowi już w aptece.

Badacze brytyjscy postanowili przeanalizować możliwości, warunki i zakres farmakoterapii drobnych dolegliwości w aptece. Badania prowadzono na specyficznej wielonarodowej grupie pacjentów – uchodźców spoza Unii Europejskiej. Pozwoliło to dokładnie określić rodzaj i ilość zgłaszanych dolegliwości oraz stosowanych leków.

W przychodni wydano pacjentom 200 talonów, które uprawniały do bezpłatnego zaopatrzenia się w produkt leczniczy ze ściśle określonych grup OTC. Farmaceuta, po otrzymaniu takiego talonu dokonywał wywiadu z pacjentem. Na podstawie oceny sytuacji wydawał produkt leczniczy odpowiednio do zgłaszanego przez pacjenta stanu. Swoje postępowanie odpowiednio dokumentował.

W badaniu oceniano rodzaj schorzeń z jakimi pacjenci zgłaszają się do farmaceuty i rodzaj leku, jaki przyjmują w wyniku konsultacji w aptece. Wśród schorzeń, z jakimi pacjenci zgłaszali się po poradę do apteki wymieniono: schorzenia górnych dróg oddechowych, bóle głowy, bóle mięśniowe, objawy alergiczne z katarem siennym i niestrawność.

Najczęściej, bo dla blisko stu pacjentów, farmaceuta wydawał lek wspomagający zwalczanie schorzeń górnych dróg oddechowych. Co szósty badany otrzymał środek przeciwko bólom głowy. Pozostałe schorzenia dotyczyły mniejszego odsetka pacjentów, tj. ok. 6% dla każdej dolegliwości.

Udział produktów leczniczych również był zróżnicowany. Pięć najczęściej wydawanych leków to: paracetamol, chlorowodorek pseudefedryny, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy i syrop prosty. Jedna trzecia pacjentów przyjmowała paracetamol. Mniejsza liczba pacjentów – ok. 16% – stosowała chlorowodorek pseudoefedryny. Udział ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego i syropu prostego był podobny i wynosił ok. 10%.

Tylko w dwóch przypadkach farmaceuta zalecił natychmiastowy kontakt z lekarzem, a w dwóch innych polecił wizytę lekarską, o ile objawy będą się utrzymywać.

Wyniki badania potwierdzają możliwość leczenia drobnych dolegliwości przy udziale farmaceuty. W innych badaniach potwierdzono znaczne obniżenie kosztów opieki medycznej, poprzez zapewnienie współpracy pomiędzy aptekami i przychodniami w zakresie leczenia niektórych schorzeń. Modelowe rozwiązania wprowadzono w 2004 do praktyki medycznej w Szkocji.

Opracowane na podstawie: Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics / 2004-10-16