Opieka farmaceutyczna w aptece ogólnodostepnej

P.E.M.Muijrers, J.A.Knottnerus, J.Sijbrandij, R.Janknegt, R.P.T.M.Grol – Pharmacists in primary care Pharm. World Sci. 2004;26:256
W ostatnim okresie obserwuje się wzrost znaczenia roli farmaceuty w procesie terapeutycznym, zwłaszcza pacjentów z choroba przewlekłą. Autorzy pracy przeprowadzili ocenę stopnia realizacji założeń opieki farmaceutycznej w holenderskich aptekach. Badanie polegało na rozesłaniu do farmaceutów pracujących w aptekach ankiet ułożonych przez grupę specjalistów oraz 10 farmaceutów pracujących w aptekach. Ankieta składała się z pytań dotyczących trzech zasadniczych tematów: indywidualnej opieki nad pacjentem, rejestracji działań związanych z opieką farmaceutyczną oraz współpracy z lekarzem pierwszego kontaktu. Ankiety zostały wysłane do wszystkich farmaceutów pracujących w aptekach południowej Holandii (379 farmaceutów). Odesłano wypełnionych 270 ankiet. Ponad 90% ankietowanych uznało, że farmaceuta powinien odgrywać istotną rolę w nadzorowaniu farmakoterapii pacjentów, a 70% z nich określiło swoje stosunki z lekarzami pierwszego kontaktu jako dobre lub bardzo dobre.
W części obejmującej indywidualną opiekę bardzo istotny okazał się problem dotyczący informacji o leku.
Na pytanie o częstość udzielania informacji na temat stosowania i działań ubocznych leku wydawanego po raz pierwszy pacjentowi tylko 1,8% ankietowanych przyznało, że nigdy tego nie robi. Jednak w przypadku częstości zadawania przez farmaceutę pytania o doświadczenie pacjenta z lekiem przed wydaniem go po raz drugi jedynie 14,1% farmaceutów stwierdziła, że robi to często lub regularnie. Jest to bardzo istotne zagadnienie, gdyż proces nadzoru nad farmakoterapią opierać się musi na udzielaniu informacji oraz na umiejętności uzyskiwania informacji zwrotnych, które mogą świadczyć o skuteczności farmakoterapii lub wystąpieniu problemu lekowego. Na podstawie przeprowadzonej analizy porównawczej autorzy stwierdzili pozytywną korelację pomiędzy prowadzoną opieką farmaceutyczną nad pacjentem a dobrymi kontaktami z lekarzem pierwszego kontaktu oraz częstym uczestnictwem w podyplomowych szkoleniach dotyczących farmakoterapii chorób. Stwierdzono ponadto, że opieka farmaceutyczna jest lepiej prowadzona, gdy w aptece zatrudniony jest drugi farmaceuta.
Wydaje się interesującym zagadnieniem, jakie wyniki uzyskałoby się przeprowadzając podobne badania w Polsce.

Opracowane na podstawie: Pharmacy World and Science / 2004-11-10
Ewa Kowalik