Trening fizyczny a rokowanie osób z niewydolnością serca

Barry Massie – Review: exercise training delays death and hospital admission in chronic heart failure EBM 9;137
Do niedawna chorym z niewydolnością serca (CHF) zalecano ograniczanie aktywności, by jak najmniej obciążać uszkodzony mięsień sercowy. Obecnie uważa się, że u wybranych chorych ćwiczenia fizyczne są nie tylko bezpieczne, ale także mogą przyczynić się do poprawy tolerancji wysiłku. Wciąż nie wiadomo jednak jak wpływają na zachorowalność i śmiertelność z powodu CHF.

W British Medical Journal (British Medical Journal 2004;328:137) ukazały się wyniki analizy ExTraMATCH (exercise training meta-analysis of trials in patients with chronic heart failure), która objęła 801 uczestników 9 badań. Analiza wykazała 32% względną redukcję ryzyka zgonu i 23% względną redukcję ryzyka zgonu lub hospitalizacji w grupie poddanej treningowi, w porównaniu do terapii standardowej.

Autor komentarza w piśmie Evidence Based Medicine, Barry Massie zwraca jednak uwagę na kilka istotnych ograniczeń analizy. Po pierwsze, z oczywistych względów, w badaniach nie można było zastosować ślepej próby. Po drugie, z wyjątkiem jednej, prace były jednoośrodkowe. Po trzecie, w ExTraMATCH czytelnik może odnaleźć szczególowe dane dotyczące punktów końcowych jedynie z 4 na 9 analizowanych badań. Ponadto wyniki dwóch największych prac są sprzeczne, w jednej McKelvie nie znalazł różnic w liczbie zgonów pomiędzy grupami, zaś w drugiej Belardinelli wykazał zdecydowaną przewagę grupy uczestniczącej w treningu (9 vs 20 zgonów).

Z powodu tych ograniczeń, zdaniem Massie, trudno jednoznacznie stwierdzić korzystny wpływ aktywności fizycznej na śmiertelność i chorobowość związaną z CHF. Można natomiast z całą pewnością potwierdzić bezpieczeństwo wysiłku fizycznego u osób z niewydolnością serca.

Wobec przytoczonych wniosków, tym bardziej oczekiwane są wyniki trwającego dużego (3000 pacjentów), wieloośrodkowego badania Heart Failure and A Controlled Trial Investigating Outcomes of Exercise TraiNing (HF-ACTION).

Opracowane na podstawie: Evidence Based Medicine / 2004-10-04