Jak zoptymalizować farmakoterapię u osób starszych?

Jerry H. Gurwitz – Polypharmacy. A new paradigm for quality drug therapy in the elderly? Arch Intern Med 2004;164:1957
Polipragmazja u osób w starszym wieku była zwykle postrzegana jako zjawisko niekorzystne, zwiększające ryzyko stosowania niewłaściwych leków i występowania działań niepożądanych.

W Archives of Internal Medicine opublikowano wyniki oryginalnego badania autorstwa Sloane`a i wsp., w którym zwrócono uwagę na powszechność odwrotnego zjawiska, polegającego na zbyt rzadkim stosowaniu leków o udowodnionej skuteczności u osób ze starszych grup wiekowych.

W opinii autora komentarza do pracy, J.H. Gurwitza, lekarz staje przed wyzwaniem, jakim jest zapewnienie starszemu pacjentowi dostępu do skutecznej terapii, a jednocześnie ograniczanie niekorzystnej polipragmazji. Jedną z przeszkód w realizacji tego celu jest niedostateczna wiedza na temat korzyści i ryzyka związanego ze stosowaniem poszczególnych klas leków u osób starszych.

Sposobem na poprawę sytuacji byłoby częstsze niż dotychczas kwalifikowanie starszych pacjentów, w szczególności z licznymi chorobami przewlekłymi, do prób klinicznych nad lekami.

Wśród metod poprawy skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii w starszych grupach wiekowych wymienia się tworzenie wielodyscyplinarnych zespołów leczniczych, które umożliwiałyby całościowe podejście do problemów zdrowotnych chorych. Szersze niż dotychczas wykorzystanie technologii informatycznych, w tym baz danych realizowanych recept, pozwoliłoby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych i interakcji pomiędzy lekami.

Jedną z często wymienianych przyczyn suboptymalnej farmakoterapii w starszych grupach wiekowych są wysokie ceny leków. Ten problem jest dostrzegalny nie tylko w krajach rozwijających się, ale także w niektórych wysoko rozwiniętych, w których refundacja leków nie jest powszechna.

Podsumowując, zdaniem autora, popularne dotychczas przekonanie o tym, że im mniej leków tym lepiej, traci aktualność. Niemniej, lekarze nie są zwolnieni z obowiązku szczegółowej analizy wskazań i ewentualnych konsekwencji wynikających z zastosowania każdego nowego leku u osób starszych.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2004-10-10