Obciążenia psychiczne związane z zawodem lekarza

Geoffrey J. Riley – Understanding the stresses and strains of being a doctor MJA 2004;181:350
W Medical Journal of Australia ukazał się artykuł poświęcony obciążeniom psychicznym związanym z wykonywaniem zawodu lekarza. Autorem publikacji jest Geoffrey J. Riley, psychiatra od lat opiekujący się lekarzami.

Wyniki badań wskazują, że zapadalność na zaburzenia psychiczne wśród lekarzy i studentów medycyny jest znamiennie większa od oczekiwanej. Szczególnie częste jest nadużywanie substancji psychoaktywnych. W jednym z badań liczba samobójstw wśród mężczyzn-lekarzy była dwukrotnie wyższa niż w ogólnej populacji.

Można wyróżnić dwie główne przyczyny silnego stresu i jego niekorzystnych następstw u osób wykonujących profesję lekarza. Jest to z jednej strony obciążający charakter pracy, w tym niewielki wpływ na warunki jej wykonywania, nierównowaga pomiędzy stopniem zaangażowania a szeroko rozumianą nagrodą i ciągła groźba konsekwencji prawnych w przypadku błędu. Z drugiej strony wchodzą nierzadko w grę cechy samych lekarzy, w tym szczególnie częsta osobowość obsesyjna związana z perfekcjonizmem, niską samooceną i trudnościami w przystosowywaniu się do zmieniających się warunków otoczenia.

Stres związany z pracą lekarza ma charakter przewlekły, a jego konsekwencją może być zespół wypalenia zawodowego. Teoretycznie możliwa jest taka zmiana stylu życia lekarza, która zapewni mu przyjemność z pracy i stabilność psychiczną. Niestety, z wielu powodów nie jesteśmy tą zmianą zainteresowani. Okazuje się, że lubimy być przepracowani, a nawet zestresowani. Ponadto, praca bywa dla nas ucieczką od pułapek życia osobistego.

Istotną rolę w profilaktyce zaburzeń psychicznych u lekarzy powinni odgrywać ich pracodawcy zapewniając większą autonomię podejmowania decyzji, w tym dotyczących czasu pracy. Sami lekarze powinni posiąść wiedzę na temat tych objawów, które zapowiadają problemy psychiczne. Dzięki temu będą mieli szansę odpowiednio wcześnie zwrócić się o specjalistyczną pomoc.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2004-10-04