Udoskonalanie systemu leczenia depresji w warunkach podstawowej opieki medycznej:

Allen Dietrich i wsp – Re-engineering systems for the treatment of depression in primary care: cluster randomised controlled trial BMJ 2004;329:602
W British Medical Journal, Allen Dietrich i wsp. opublikowali wyniki pracy dotyczącej poprawy skuteczności leczenia depresji w warunkach podstawowej opieki medycznej. Badaniem objęto w sumie 60 ośrodków lekarzy rodzinnych w USA. Wybrano losowo 28 poradni jako grupę kontrolną, w których stosowano niezmodyfikowane metody leczenia depresji oraz 32 ośrodki, w których wprowadzono zmiany polegające na intensyfikacji kontaktu z pacjentem oraz ciągłym nadzorze konsultanta psychiatry.

Do badania włączono 405 pacjentów powyżej 18 roku życia, z dużą depresją lub dystymią. Wykluczono z badania kobiety w ciąży, osoby z myślami samobójczymi, schizofrenią, chorobą afektywną dwubiegunową, uzależnieniem od substancji psychoaktywnych. W modyfikowanej formie opieki lekarze posługiwali się w ocenie stanu pacjentów specjalnie przygotowanymi kwestionariuszami, pozwalającymi na lepszą i bardziej usystematyzowaną ocenę stanu pacjentów.

Specjalnie wyszkoleni pracownicy (care managers) kontaktowali się z pacjentami telefonicznie tydzień po pierwszej wizycie. Następnie dzwonili co miesiąc (w razie potrzeby częściej) celem udzielenia wsparcia terapeutycznego, porad w zakresie trybu życia (ćwiczenia fizyczne, życie towarzyskie) i oceny przebiegu leczenia prowadzonego przez lekarzy pierwszego kontaktu (z którymi kontaktowali się następnie, zdając raporty z interwencji telefonicznych). Care managers odpowiedzialni byli także za organizację konsultacji psychiatrycznych.

Opieką zmodyfikowaną objęto 224 pacjentów. Po 6 miesiącach na terapię pozytywnie odpowiedziało 60% leczonych w ten sposób chorych (w porównaniu z 47% osób z grupy kontrolnej). W remisji znalazło się odpowiednio 37% i 27% chorych. Aż 90% pacjentów oceniło zmodyfikowaną formę pomocy jako doskonałą lub bardzo dobrą, w porównaniu do 75% w grupie kontrolnej.

Badanie dowodzi, że traktowanie depresji jako schorzenia przewlekłego, stała opieka medyczna, ze wsparciem telefonicznym oraz możliwością konsultowania się lekarza pierwszego kontaktu z psychiatrą, znacznie poprawiają efektywność leczenia pacjentów z depresją.

Michael von Kroff , w komentarzu do pracy podkreśla, że badanie wskazuje na duże możliwości modyfikacji metod leczenia w podstawowej opiece medycznej. Jego zdaniem trzeba jednak odpowiedzieć na pytanie, jak zintegrować system opieki nad pacjentami z depresją z systemami leczenia pacjentów z innymi ciężkimi chorobami.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-09-11