„Serce cukrzyka” a układ renina-angiotensyna-aldosteron

Hoong Sern Lim i wsp – Diabetes mellitus, renin-angiotensin-aldosterone system, and the heart Arch Intern Med 2004;164:1737
W Archives of Internal Medicine ukazała się praca poglądowa podsumowująca aktualną wiedzę na temat powiązań cukrzycy (DM), układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) i chorób serca.

W opinii autorów epidemia DM stanowić będzie główny problem medyczny początku XXI wieku. Jej wpływ na układ sercowo-naczyniowy wiąże się z istotnym przyśpieszeniem procesów miażdżycy, gorszym rokowaniem i rozwojem kardiomiopatii cukrzycowej.

Powstaje nawet pojęcie „serce cukrzyka” wyrażające odmienność i złożoność procesów zachodzących u chorych z DM. Prowadzi to do powstania oddzielnej podspecjalności – lekarzy zajmujących się leczeniem i profilaktyką chorób sercowo-naczyniowych u chorych z DM – kardiodiabetologii.

Jednym z podstawowych mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój powikłań DM jest znaczna, ogólnoustrojowa i śródbłonkowa aktywacja układu RAAS. Prowadzi to wzmożonego stresu oksydacyjnego, który ogranicza funkcję śródbłonka i czynność skurczową komórek miokardium. Jednocześnie niekontrolowana DM może prowadzić do rozwoju dysfunkcji układu autonomicznego, nasilenia procesów zapalnych i nefropatii, które pogłębiają procesy miażdżycy i nasilają rozwój „serca cukrzyka”.

W ciągu ostatnich 10 lat wiele badań klinicznych potwierdziło kluczowe znaczenie zapobiegania powikłaniom sercowo-naczyniowych poprzez stosowanie inhibitorów ACE lub blokerów receptora angiotensyny II (ARB). Autorzy artykułu zwracają jednak uwagę na ograniczone zastosowanie tych grup leków, wynikające z uprzedzeń i nieuzasadnionych obaw lekarzy, dotyczących np.: ujawnienia się obustronnego zwężenia tętnic nerkowych, rozwoju hiperpotasemii w przebiegu kwasicy cewkowej lub niestabilności krążeniowej u osób z neropatią autonomiczą.

W opinii autorów potrzebne są ukierunkowane na populację chorych z DM badania z ARB i inhibitorami ACE, które w sposób przekonujący ugruntują miejsce tych grup leków w prewencji chorób sercowo-naczyniowych w DM.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2004-09-13