Poziom inteligencji w dzieciństwie a stan zdrowia w wieku dorosłym

G David Batty – Early life intelligence and adult health BMJ 2004;329:585
Wprowadzone około stu lat temu testy na inteligencję (pomiary IQ) stosowano tradycyjnie do oceny zdolności pracowników lub uczniów. Od około 10 lat wykorzystuje się je również w epidemiologii.

W badaniach kohortowych wykazano między innymi, że u osób starszych wyższy wskaźnik inteligencji jest związany z niższą śmiertelnością. We wrześniowym numerze British Medical Journal ukazał się z komentarz Davida Batty i Iana Deary na temat zależności pomiędzy poziomem inteligencji w dzieciństwie a śmiertelnością w wieku dorosłym.

Wyniki przeprowadzonych badań są zbieżne i dowodzą, że osoby z wyższą inteligencją w dzieciństwie żyją dłużej. Rozpoczęte w latach 1932 i 1947 szkockie badania dowiodły, że lepszy wynik testów na inteligencję w 11 roku życia jest związany z niższym wskaźnikiem hospitalizacji, mniejszą częstością rozwoju choroby wieńcowej, niektórych nowotworów i niższymi wartościami ciśnienia tętniczego w wieku dorosłym.

Wskaźnik hazardu ogólnej śmiertelności dla grup z niższą inteligencją w porównaniu do grup z wyższą inteligencją wynosi od 1.4 (95% CI 0.9 do 2.0) do 1.9 (1.4 do 2.6). Wysoki poziom inteligencji w dzieciństwie wiąże się prawdopodobnie z lepszym wykształceniem, sukcesem zawodowym, wyższym statusem socjoekonomicznym, co w konsekwencji pozytywnie wpływa na zdrowie.

Innym wytłumaczeniem może być fakt, że wyższy poziom inteligencji pomaga także żyć z chorobą. Udowodniono między innymi, że osoby o niskiej inteligencji lub słabym wykształceniu mają trudności w rozumieniu zaleceń lekarskich (dotyczących np. dawkowania leków), nie rozpoznają niepokojących objawów choroby (np. w cukrzycy), późno szukają pomocy (np. w świeżym zawale serca) i dlatego rzadziej otrzymują leczenie adekwatne do potrzeb (obserwacje pochodzą ze Skandynawii, gdzie istnieje powszechny, niezależny od statusu ekonomicznego, dostęp do opieki zdrowotnej). Autorzy zalecają uwzględnianie zaobserwowanych zależności w planowaniu opieki zdrowotnej.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-09-11