Prosta interwencja poprawiająca rokowanie u pacjentów hospitalizowanych z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego

Jason M. Lappe i wsp – Improvements in 1-year cardiovascular clinical outcomes associated with a hospital-based discharge medication program Ann Intern Med 2004;141:446
Pomimo udokumentowanej skuteczności prewencji wtórnej chorób sercowo-naczyniowych istnieje poważna „luka terapeutyczna” – badania wykazują, że leki przyjmuje mniej niż 50% potencjalnych beneficjentów. Pacjenci często są wypisywani ze szpitala bez przepisania odpowiedniego leczenia, chociaż wykazano, iż zaordynowanie leków przy wypisie zwiększa szansę na ich prawidłowe przyjmowanie.

W Annals of Internal Medicine zaprezentowano interwencję, która poprzez poprawę skuteczności wtórnej profilaktyki incydentów sercowo-naczyniowych może zmniejszać częstość kolejnych hospitalizacji i śmiertelność u pacjentów przyjmowanych do szpitala z powodu chorób układu krążenia. Autorzy z USA opracowali prosty program, którego głównym celem było nakłonienie lekarzy pracujących w 10 szpitalach stanu Utah do rutynowego przepisywania leków skutecznych we wtórnej profilaktyce (aspiryna, statyny, beta-blokery, inhibitory konwertazy angiotensyny i warfaryna) wszystkim wypisywanym pacjentom, u których istniały do tego wskazania. Zasadniczym elementem programu były krótkie algorytmy postępowania dla lekarzy, dołączone do dokumentacji wypisowej (oparte na zaleceniach AHA/ACC), zawierające podstawowe informacje o lekach zalecanych w poszczególnych jednostkach chorobowych. W programie uczestniczył wyłącznie personel szpitalny.

Porównywano częstość kolejnych hospitalizacji w oddziałach kardiologicznych i śmiertelność w grupie 26000 osób hospitalizowanych po raz pierwszy przed implementacją programu i 31465 osób, które przyjęto do szpitala po rozpoczęciu interwencji. W porównaniu z okresem przed interwencją, w którym częstość powtórnych hospitalizacji i śmiertelność wynosiły odpowiednio 210 na 1000 osobo-lat i 96 na 1000 osobo-lat, po roku oba wskaźniki obniżyły się odpowiednio do 191 na 1000 osobo-lat i 70 na 1000 osobo-lat. Po roku od implementacji programu, względne ryzyko zgonu i powtórnej hospitalizacji w ciągu 30 dni wynosiło odpowiednio 0.81 i 0.92 (odpowiednio p<0.001 i p<0.017).

Podsumowując, pomimo ograniczeń badania wynikających między innymi z braku randomizacji i grupy kontrolnej można sądzić, że prosta interwencja polegająca na opracowaniu czytelnych zaleceń dotyczących wskazań do wtórnej profilaktyki u hospitalizowanych osób z chorobami serca i naczyń oraz systemu bodźców przypominających o konieczności przepisania właściwych leków może mieć korzystny wpływ na częstość kolejnych hospitalizacji kardiologicznych i śmiertelność.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2004-10-21