Zaburzenie afektywne dwubiegunowe-stan wiedzy

R.H.Belmaker – Bipolar disorder. N Engl J Med 2004;351:476
W artykule przeglądowym w NEJM autor omawia obecny stan wiedzy na temat psychozy maniakalno-depresyjnej, kładąc szczególny nacisk na jedyne w swoim rodzaju zajawisko, jakim jest mania.

W opinii autora jest to stan wymagający natychmiastowej pomocy, gdyż chorobowa aktywność wpływa negatywnie na utrzymanie pracy, małżeństwa a nierzadko może bezpośrednio zagrażać życiu pacjenta i innych osób. Przykładem może być zachowanie się maniakalnego pacjenta w ruchu drogowym.

Ze względu na specyfikę obrazu psychopatologicznego, dopiero wywiad od krewnych, przyjaciół lub współpracowników może dostarczyć informacji o wskazaniach do przymusowej hospitalizacji.

Kolejnym problemem jest trudne do wyleczenia zjawisko szybkiej zmiany faz (rapid cycling), definiowane jako występowanie przynajmniej 4 epizodów manii lub depresji w ciągu roku. Ostatnie doniesienia negują istotną przewagę kwasu walproinowego nad litem w wyrównywaniu częstych wahań nastroju, tym bardziej, że przebieg charakteryzujący się szybką zmianą faz nie jest stały. W ciągu życia pacjenta obserwuje się zmianę ilości faz i dynamiki przechodzenia od bieguna maniakalnego do depresyjnego i odwrotnie.

Od ponad 50 lat lit pozostaje lekiem z wyboru, chociaż obserwacje wskazują na większe ryzyko postępującego uszkodzenia nerek przy wieloletnim jego stosowaniu. Lit ma jednak skuteczniej od innych leków zmniejszać ryzyko samobójstwa.

W badaniach klinicznych nadal oceniana jest przydatność nowych leków przeciwpadaczkowych – topiramatu i lamotryginy. Doniesienia nie są jednoznaczne. Niedawno opublikowane badanie  nie wykazało istotnych różnic w porównaniu z placebo. Uważa się, że wymienione leki stanowią pożyteczną alternatywę dla litu, ale generalnie nie są od niego bardziej skuteczne. Należy je stosować wtedy, gdy lit zawodzi lub istnieją wyraźne przeciwwskazania do jego stosowania.

Nadal brak specyficznego biochemicznego testu identyfikującego chorobę afektywną dwubiegunową a aktualne metody obrazowania mózgu także nie pozwalają na identyfikację charakterystycznych zmian anatomopatologicznych. Wprawdzie badania trwają, ale trudno osiągnąć powtarzalność wyników uprawniającą do wyciągnięcia poprawnych metodologicznie wniosków. W badaniach czynnościowych rozdzielenie mogących mieć patofizjologiczne znaczenie czynników od obojętnych lub przypadkowych jest zdecydowanie trudne. Barierą jest także wysoki koszt eksperymentów i unikalność stosowanej aparatury.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2004-07-29

 

Dodaj komentarz