Tomografia komputerowa całego ciała jako badanie przesiewowe u osób zdrowych-kontrowersje

Cleola Anderiesz i wsp – Whole-body computed tomography screening: looking for trouble? MJA 2004;181:295
Tomografia komputerowa (CT) całego ciała jest ostatnio reklamowana jako badanie prewencyjne u osób bezobjawowych. Nie ma jednak dowodów, że postępowanie takie jest efektywne w wykrywaniu poważnych, poddających się leczeniu chorób i nie wiąże się z nadmiernym kosztem oraz działaniami niepożądanymi.

W komentarzu, jaki ukazał się w Medical Journal of Australia, Anderiesz i wsp. zwracają uwagę, że około 80% nieprawidłowości wykrywanych przez przesiewowe CT wśród zdrowych osób nie stanowi zagrożenia życia. Nieznaczące klinicznie nieprawidłowości mogą prowadzić do niepotrzebnych procedur diagnostycznych i terapeutycznych, co skutkuje obniżeniem jakości życia i generuje koszty.

W analizie 1200 badań CT całego ciała, co najmniej jedną nieprawidłowość stwierdzono w 87% przypadków, a niemal 1/3 z nich była poddawana dalszej diagnostyce lub monitorowaniu.

Autorzy komentarza zwracają przy tej okazji także uwagę na ryzyko związane z badaniem CT całego ciała. W przeprowadzonym w Australii badaniu okazało się, że u mężczyzn i kobiet, u których badanie przesiewowe rozpoczęto w wieku 40, 50 i 60 lat, wykonywanie co 3 lata CT wiązało się z odpowiednio 0.4%, 0.3% i 0.1% (mężczyźni) oraz 0.6%, 0.4% i 0.2% (kobiety) ryzykiem zgonu zależnego od promieniowania. W porównaniu do 10 pozostałych typów badań radiologicznych, CT odpowiada za największą liczbę nowotworów związanych z promieniowaniem.

Zarówno amerykańskie jak i australijskie towarzystwa nie zalecają CT całego ciała, jako metody przesiewowej u bezobjawowych osób, nie wykazano bowiem korzyści płynących z takiego postępowania, udowodniono natomiast potencjalne ryzyko powikłań.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2004-10-20