Rokownicza wartość wydolności krążeniowo-oddechowej

Franz X. Kleber – The predictive value of cardiorespiratory fitness Eur Heart J 2004;25:1374
Artykuł stanowi komentarz do opublikowanej w bieżącym numerze European Heart Journal pracy Laukkanena i wsp., poświęconej rokowniczemu znaczeniu wydolności wysiłkowej u osób zdrowych.

W wielu badaniach udowodniono, że wysiłek fizyczny korzystnie wpływa na stan zdrowia. Ćwiczenia zapobiegają miażdżycy, głównie poprzez wpływ na klasyczne czynniki ryzyka choroby wieńcowej, mają efekt przeciwzakrzepowy, korzystnie wpływają na śródbłonek, układ współczulny, poprzez obniżenie spoczynkowej czynności serca zapobiegają niedokrwieniu mięśnia serca i obniżają ryzyko migotania komór.

Wykazano, że stopień wydolności fizycznej w teście wysiłkowym jest silniejszym predyktorem śmiertelności niż inne znane czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. W żadnym z dotychczas opublikowanych badań nie wykorzystywano jednak bezpośrednich pomiarów maksymalnego zużycia tlenu (VO2 peak).

Laukkanen i wsp. przebadali w latach 1984-89 populację 1294 zdrowych mężczyzn, mieszkańców Finlandii. W 14 letniej obserwacji VO2 peak okazało się czynnikiem prognostycznym incydentów sercowo-naczyniowych, niezależnym od tradycyjnych czynników ryzyka takich, jak poziom cholesterolu, palenie papierosów czy nadciśnienie.

Najważniejsza dla klinicystów obserwacja wynikająca z badania jest następująca: mężczyźni z niskim maksymalnym zużyciem tlenu (<21.2 mlO2/kg/min) mają ponad 4.5-krotnie wyższe ryzyko zgonu, niezależnie od innych czynników ryzyka. Jednocześnie niskie VO2peak okazało się istotniejsze prognostycznie niż tradycyjne czynniki ryzyka.

Wciąż nie wiemy jednak, czy stopień obniżenia maksymalnego zużycia tlenu jest uwarunkowany genetycznie i czy związane z nim ryzyko podlega modyfikacji, np. pod wpływem regularnego treningu. Jak zauważa Kleber w swoim komentarzu, dotąd nie ustalono bowiem przyczynowej zależności pomiędzy wydolnością fizyczną a śmiertelnością. Nie wiadomo zatem, czy poprawa wydolności wysiłkowej pod wpływem treningu ma takie samo znaczenie rokownicze jak samoistnie wysokie VO2 peak (podobnie jak np. brak komorowych zaburzeń rytmu w trakcie odpowiedniego leczenia nie jest rokowniczo równie korzystny jak ich brak bez interwencji).

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2004-08-15

Dodaj komentarz