Niedokrwistość a niewydolność serca

AJS Coats – Anaemia and heart failure Heart 2004;90:977
W artykule przeglądowym na łamach The Heart, Andrew JS Coats z University of Sydney omawia problem niedokrwistości u chorych z niewydolnością serca. Niedokrwistość ta ma zwykle charakter łagodny lub umiarkowany a jej przyczyny nie są w pełni poznane.

W cytowanym przez Coatsa doniesieniu, poświęconym noworozpoznanym przypadkom niewydolności serca z towarzyszącą niedokrwistością, „proste” przyczyny, takie jak: niedobory żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, występowały rzadko. U większości chorych etiologii niedokrwistości nie udało się wyjaśnić. Sugeruje się, iż jej przyczyną może być dysfunkcja szpiku, spowodowana małym rzutem serca lub też aktywacja cytokin.

W różnych doniesieniach częstość występowania niedokrwistości szacowana jest na 9-36% u chorych w II klasie według NYHA, 17-52% w klasie III i 26-66% w IV klasie NYHA. Zwykle jako wartość progową przyjmuje się 12 mg/dl. Z patofizjologicznego punktu widzenia optymalny poziom to prawdopodobnie powyżej 12.5 mg/dl, stanowiący kompromis pomiędzy rosnącą lepkością krwi a zwiększającą się zdolnością do przenoszenia tlenu. Przyjęcie takiego progu niemal podwaja szacowaną częstość występowania niedokrwistości w niższych klasach wydolności według NYHA.

Informacji na temat leczenia niedokrwistości w niewydolności serca jest niewiele. We wczesnym, niekontrolowanym doniesieniu, obejmującym grupę 26 chorych leczonych żelazem i erytropoetyną (EPO), obserwowano wzrost poziomu hemoglobiny i frakcji wyrzucania lewej komory (z 27% do 35%) oraz poprawę klasy czynnościowej NYHA (z 3.6 do 2.6). W drugiej z prac na grupie 16 chorych również obserwowano wzrost frakcji wyrzucania lewej komory (o 5,5%) oraz poprawę średniej klasy NYHA o 42%.

Coats przypomina jednak również rezultaty randomizowanej próby z EPO, prowadzonej na populacji 1233 chorych dializowanych (wielu z objawami niewydolności serca), w której ku zaskoczeniu autorów, w grupie z wyższymi wartościami hematokrytu śmiertelność sercowo-naczyniowa okazała się wyższa. Sprzeczności wymagają wyjaśnienia. Zdaniem Coatsa nadchodzi czas randomizowanych prób klinicznych z zastosowaniem EPO u chorych z niewydolnością serca.

Opracowane na podstawie: Heart / 2004-09-30