Izolacja i wsparcie społeczne po zawale serca – znaczenie rokownicze

Farouk Mookadan i wsp – Social support and its relationship to morbidity and mortality after acute myocardial infarction Arch Intern Med 2004;164:1514
W Archives of Internal Medicine ukazał się przeglądowy artykuł poświęcony problemowi wsparcia społecznego u chorych po zawale serca. Badania wskazują, że spośród wielu zagadnień społeczno-ekonomicznych, brak wsparcia społecznego należy do najistotniejszych czynników ryzyka chorobowości i zgonu. Przegląd dostępnych badań wskazuje, że osoby z najniższym poziomem wsparcia społecznego mają 2-3-krotnie wyższe ryzyko zgonu w obserwacji 6- i 36-miesięcznej po zawale serca. Jest to związek niezależny, występujący po uwzględnieniu w analizie innych czynników ryzyka (jak nadciśnienie, niska frakcja wyrzutu, wiek, palenie, zawał w wywiadzie).

W opinii autora artykułu wskazane jest zwrócenie szczególnej uwagi na ten problem w praktyce klinicznej, gdyż jego wartość rokownicza odpowiada wartościom klasycznych czynników ryzyka zgonu po zawale serca (nadciśnienia tętniczego, palenia tytoniu czy poziomu cholesterolu). Niskie wsparcie społeczne jest często skorelowane z objawami depresji. Za mechanizmy odpowiedzialne za wzrost śmiertelności uznaje się zwiększony stres, postęp depresji i aktywację niekorzystnych procesów neuroendokrynologicznych.

Pomimo ponad 30-letnich doświadczeń z badaniem wpływu relacji społecznych na zdrowie brak jest skutecznych, zweryfikowanych w badaniach naukowych sposobów poprawy rokowania u chorych z niskim poziomem wsparcia społecznego. Diagnostyka powyższego problemu wymaga u lekarza podstawowej opieki stosowania prostych skal analogowych poziomu wsparcia społecznego oraz kwestionariusza depresji.

Autorzy badania proponują, aby za grupę wysokiego ryzyka uznać osoby po zawale serca mieszkające samotnie, z depresją oraz izolowane (lub izolujące się) społecznie. Należy takie osoby kierować na programy rehabilitacyjne oraz do grup wsparcia działających przy lokalnych organizacjach społecznych. W opinii autorów takie postępowanie może zmniejszyć niekorzystne skutki braku wsparcia społecznego na rokowanie po zawale serca.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2004-07-26

Dodaj komentarz