Kliniczne zastosowanie biomarkerów w kardiologii

Mauro Panteghini – Role and importance of biochemical markers in clinical cardiology Eur Heart J 2004;25;1187
Po raz pierwszy o enzymach uwalnianych z objętych martwicą komórek mięśnia sercowego donieśli w latach 50-tych ubiegłego stulecia, na łamach Journal of Clinical Investigation, Karmen i wsp. Obecnie jesteśmy świadkami rozwoju wyrafinowanych metod diagnostyki laboratoryjnej.

W obszernym artykule poglądowym opublikowanym na łamach European Heart Journal, Mauro Panteghini omawia zastosowanie biomarkerów we współczesnej kardiologii klinicznej. W kolejnych częściach pracy opisuje ich zastosowanie w rozpoznaniu martwicy (troponiny sercowe), wczesnego uszkodzenia (mioglobina), niedokrwienia mięśnia sercowego bez martwicy (tzw. FFAu, IMA), zapalenia i niestabilności blaszki miażdżycowej (białko C-reaktywne, ligand CD-40, mieloperoksydaza) oraz dysfunkcji lewej komory (peptydy natriuretyczne).

W części poświęconej markerom niedokrwienia mięśnia sercowego omawia nowo odkryte substancje, które mogą okazać się pomocne przy rozpoznawaniu niedokrwienia miokardium, bez towarzyszącej martwicy kardiomiocytów. Wykazano między innymi, że w przypadku ostrego niedokrwienia mięśnia sercowego dochodzi do wzrostu poziomów kwasów tłuszczowych nie związanych z albuminami (FFAu). W dotychczas przeprowadzonych badaniach potwierdzono, że wzrost poziomów FFAu na długo poprzedza wzrost poziomów tradycyjnych markerów martwicy mięśnia sercowego.

Inną intensywnie analizowaną substancją jest albumina modyfikowana przez niedokrwienie (IMA). Zmiany poziomu IMA obserwowano na przykład po przemijającym niedokrwieniu wywołanym zabiegiem angioplastyki balonowej tętnic wieńcowych (choć do zmian poziomu IMA może dochodzić także w trakcie niedokrwienia innych narządów, tak więc swoistość oznaczeń wymaga dalszych badań).

W innych pracach wykazano, że jednorazowe oznaczenie poziomu mieloperoksydazy (MPO) przy przyjęciu do szpitala, pozwala prognozować występowanie zdarzeń sercowych w obserwacji 30-dniowej i 6-miesięcznej. Wartość rokownicza MPO jest istotna nawet w przypadku braku martwicy mięśnia sercowego (ujemnych wyników kolejnych oznaczeń poziomów troponiny).

Zdaniem Panteghiniego kolejne lata spowodują dalszy rozwój wyrafinowanych metod diagnostyki laboratoryjnej.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2004-07-15