Polipragmazja u chorych z niewydolnością serca

Josef Stehlik, David O. Taylor – And an ARB makes nine: polypharmacy in patients with heart failure Cleve Clin J Med 2004;71:674
Artykuł przedstawiony w Cleveland Clinic Journal of Medicine poświęcono problemowi polifarmakoterapii w niewydolności serca.

Wyniki prób klinicznych dowodzą, że u chorych z niewydolnością serca (HF) o podłożu niedokrwiennym powinniśmy stosować aż 8 leków: (1) inhibitor enzymu konwertującego, (2) beta-bloker, (3) diuretyk, (4) antagonistę aldosteronu, (5) digoksynę, (6) statynę, (7) aspirynę i (8) klopidogrel.

Opublikowane niedawno wyniki badania Candensartan in Heart Failure Assesment of Reduction in Mortality and Morbidity (CHARM) sugerują, że na miejscu dziewiątym można rozważyć bloker receptora dla angiotensyny (ARB). Jak w swoim komentarzu piszą Stehlik i Taylor, fenomen dołączania kolejnych leków do terapii, zamiast zastępowania już stosowanych, jest charakterystyczny dla HF. Wiąże się jednak z niebezpieczeństwem nasilenia działań niepożądanych, np. w postaci pogorszenia parametrów nerkowych, hiperpotasemii czy hipotonii oraz wystąpienia interakcji lekowych.

W badaniu CHARM aż 24% chorych z grupy kandesartanu przerwało badanie ze względu na działania niepożądane. Podobnie wysoki wskaźnik zanotowano w grupie placebo (18%), co wskazuje na wyjściowo niekorzystne działanie polipragmazji. Stosowanie terapii wielolekowej, głównie poprzez różne pory przyjmowania poszczególnych leków, a mniej z uwagi na ich liczbę, pogarsza także przestrzeganie zaleceń przez chorych. Rodzi również ryzyko błędów dawkowania.

CHARM uświadamia jednak, że pomimo rozwoju technik chirurgicznych i nowych zdobyczy farmakogenomiki, wielolekowa farmakoterapia wciąż jest podstawową metodą leczenia niewydolności serca i będzie nią także w najbliższej przyszłości. Zdaniem Stehlika i Taylora, głównym wyzwaniem z nią związanym jest optymalizacja efektów leczenia i minimalizowanie działań niepożądanych. Wymaga to indywidualnego doboru leków i ich dawek oraz dokładnego monitorowania pacjentów.

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / 2004-08-16

 

Dodaj komentarz