Zapobieganie nowotworom, chorobom układu sercowo-naczyniowego i cukrzycy – wspólne stanowisko towarzystw naukowych

Eyre H i wsp. – Preventing Cancer, Cardiovascular Disease and Diabetes Circulation 2004;109:3244
W Circulation opublikowano, opracowane wspólnie przez American Cancer Society (ACS), American Diabetes Association (ADA) i American Heart Association (AHA), stanowisko dotyczące zapobiegania chorobom nowotworowym, chorobom serca i cukrzycy w społeczeństwie amerykańskim.

Na wstępie autorzy zwracają uwagę na fakt, iż łącznie choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby nowotworowe i cukrzyca są odpowiedzialne za niemal dwie trzecie zgonów w USA. Co więcej, skracają oczekiwany czas przeżycia, powodują pogorszenie stanu zdrowia, cierpienie i inwalidztwo.

Pomimo wielu dowodów na opłacalność wczesnego wykrywania i zapobiegania chorobom, wysiłki podejmowane w tym zakresie mają charakter wycinkowy. Choć, jak piszą autorzy, koszty opieki zdrowotnej rosną „niebotycznie,” narodowy budżet przeznaczony na prewencję to zaledwie 3% wszystkich wydatków na opiekę zdrowotną.

W kolejnych częściach dokumentu Eyre i wsp. przedstawiają zagadnienia związane z epidemiologią i obciążeniami związanymi z występowaniem chorób układu sercowo-naczyniowego, nowotworów i cukrzycy, prewencją pierwotną, badaniami przesiewowymi, prewencją wtórną oraz postępowaniem w gabinecie lekarskim. Szczególny nacisk kładą na rolę aktywności fizycznej w prewencji pierwotnej.

Autorzy zwracają uwagę na fakt, że choć korzystny efekt ćwiczeń jest, jak piszą, „zależny od dawki” zużytej energii i czasu trwania wysiłku, to już ćwiczenia przez 30 minut, 5 razy w tygodniu zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowe. Co więcej, ponieważ ćwiczenia mogą mieć umiarkowaną intensywność i zostać rozdzielone na krótsze okresy czasu, są osiągalne prawie dla wszystkich. Wiadomo ponadto, że aktywność fizyczna zmniejsza zagrożenie nowotworami piersi i okrężnicy, a prawdopodobnie również nerki, endometrium i przełyku.

Pisząc o otyłości, Eyre i wsp. podkreślają, że badania na zwierzętach dowiodły, iż nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko wielu nowotworów (m.in. piersi, okrężnicy, przełyku, stercza i nerki). W najnowszym badaniu wykazano, że otyłość może być odpowiedzialna za wystąpienie około 14% przypadków raka u mężczyzn i około 20% przypadków raka u kobiet. Ryzyko rozwoju cukrzycy jest w aż 70% związane z występowaniem otyłości lub nadwagi. Wraz ze wzrostem masy ciała rośnie zagrożenie powikłaniami sercowo-naczyniowymi – ryzyko udaru niedokrwiennego zwiększa się o 10% – 30% (wraz ze wzrostem indeksu masy ciała o 3 kg/m2).

Zdaniem autorów raportu, współpraca pomiędzy ACS, ADA i AHA stwarza unikalną okazję do osiągnięcia postępów w prewencji i wczesnym rozpoznawaniu najgroźniejszych chorób cywilizacyjnych.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2004-06-29