Ograniczenia w interpretacji poziomu HbA1c

S. L. Jeffcoate – Diabetes control and complications: the role of glycated haemoglobin, 25 years on Diabet Med 2004;21:657
Oznaczanie hemoglobiny glikowanej HbA1c w celu monitorowania wyrównania metabolicznego cukrzycy, ugruntowane takimi badaniami jak UKPDS i DCCT, posiada jednak istotne ograniczenia, które przedstawiono na łamach Diabetic Medicine.

Przyjęty powszechnie pogląd, że stężenia HbA1c stanowią odzwierciedlenie poziomów glikemii w ciągu ostatnich 120 dni, opiera się na wynikach starych badań prowadzonych na małej grupie chorych. Tymczasem, jak pokazują nowsze analizy, poprawę wyrównania cukrzycy w oznaczeniu HbA1c można wykazać już po 2 tygodniach od intensyfikacji leczenia. Oszacowano, że w 50% o zmianie poziomu HbA1c decyduje ostatnie 30 dni.

Jednym z podstawowych ograniczeń w interpretacji HbA1c jest różnorodność testów biochemicznych i brak odpowiedniej ich standaryzacji. Testy te zwykło oceniać się względem metody użytej w badaniu DCCT. Obecnie pojawiają się opinie, by standardem została najdoskonalsza, choć na razie mało dostępna, spektrografia masowa. Jednakże ta metoda pomiaru daje niższe wartości niż aktualnie stosowane, np. górny limit normy HbA1c określa na 3,8%.

Kolejnym ograniczeniem jest biologiczna zmienność poziomów HbA1c, zarówno wewnątrzosobnicza jak i międzyosobnicza. Wyliczono, że 62% zmienności międzyosobniczej HbA1c uwarunkowane jest genetycznie, a tylko mniej niż 1/3 zależy od stężeń glukozy.

Dla pojedynczego pomiaru HbA1c 95% przedział ufności zawiera się w dość szerokim zakresie (np. dla HbA1c 7,0% wynosi 6,1%-7,9%). Średni poziom glikemii wynoszący 10 mmol/l może odpowiadać u różnych osób poziomom HbA1c 6,2%-10,8%. Wyniki oznaczeń HbA1c nie oddają również w sposób precyzyjny wahań poziomów glikemii (istotnych dla oceny powikłań).

Monitorowanie HbA1c w cukrzycy typu 2 nie powinno więc być jedynym elementem oceny wyrównania metabolicznego.

Opracowane na podstawie: Diabetic Medicine / 2004-07-12