Hipoglikemia zaburza reaktywność układu autonomicznego

Philip E. Cryer – Diverse causes of hypoglycemia-associated autonomic failure in diabetes N Engl J Med 2004;350:2272
Ścisła kontrola glikemii pozwala na optymalne wyrównanie metaboliczne cukrzycy i prewencję jej późnych powikłań. Niestety, współczesna intensywna terapia cukrzycy łączy się ze wzrostem częstości występowania jatrogennej hipoglikemii.

Patofizjologię hipoglikemii w cukrzycy typu 1. i cukrzycy typu 2. przedstawił w dziale „Current Concepts” na łamach New England Journal of Medicine Philip E. Cryer. W obu sytuacjach mechanizmy kontrregulujące są w istotny sposób zaburzone. Obserwuje się zmniejszenie wydzielania glukagonu, adrenaliny przez nadnercza oraz obniżoną aktywność układu współczulnego. Zasadnicze znaczenie ma, jak się zakłada, stopniowe, coraz bardziej wyraźne upośledzenie tych mechanizmów przez uprzednio występujące epizody hipoglikemii.

Powtarzające się spadki poziomu glukozy, upośledzające reaktywność układu współczulnego oraz wydzielanie adrenaliny przez rdzeń nadnerczy, odpowiedzialne są również za brak odczuwania przez pacjentów stanów hipoglikemii. Zmniejszenie aktywności układu współczulnego przez niskie stężenia glukozy może zależeć od aktywności ośrodkowego układu nerwowego i nie ma charakteru strukturalnego. Mózg, adaptując się do niskich stężeń glukozy, zwiększa jej transport i wykorzystanie, m.in. przez wzrost produkcji i stężeń glukotransporterów GLUT-1.

Zależne od hipoglikemii uszkodzenie układu współczulnego jest odwracalne i ulega poprawie, jeżeli w ciągu 2-3 tygodni uda się uniknąć nadmiernych spadków glikemii. Leczenie cukrzycy powinno uwzględniać przedstawione patofizjologiczne relacje między hipoglikemią a układem autonomicznym.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2004-05-27