Korzyści z interwencji psychoterapeutycznej w cukrzycy-metaanaliza

K. Ismail, K. Winkley i S. Rabe-Hesketh – Systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials of psychological intervention to improve glycaemic control in patients with type 2 diabetes Lancet 2004;363:1589
Ze względu na złożoną etiopatogenezę cukrzycy, skuteczność terapii farmakologicznej jest niepełna. Na stopień kontroli glikemii mogą wpłynąć niekorzystnie problemy natury psychologicznej, depresja, konieczność zaakceptowania ograniczeń żywieniowych. Poza przyjmowaniem leków chorzy z cukrzycą muszą realizować jednocześnie wiele innych celów, takich jak: modyfikacja stylu życia (dieta, ćwiczenia fizyczne, utrata wagi), samodzielne monitorowanie poziomów glikemii, higiena stóp i tym podobne.

W osiągnięciu skutecznej kontroli glikemii mogą być pomocne dwa rodzaje interwencji niefarmakologicznych: szkolenie chorych i wsparcie psychologiczne. W dotychczasowych systematycznych analizach przeglądowych nie analizowano osobno obu typów interwencji pomimo, że różnią się podstawami teoretycznymi, sposobem treningu, wymaganymi umiejętnościami klinicznymi oraz środkami niezbędnymi do ich realizacji.

Tego rodzaju wyróżnienia i odrębnej oceny skuteczności interwencji psychologicznych dokonali na łamach The Lancet, w meta-analizie dotychczas opublikowanych badań, Ismail i wsp., analizując wpływ interwencji psychoterapeutycznych na stopień wyrównania metabolicznego cukrzycy (poziom HbA1c i glikemii), a także na masę ciała oraz poziom odczuwanego stresu. Posługując się dostępnymi bazami danych wybrali 25 prób klinicznych (w większości prowadzonych na niewielkiej liczbie pacjentów i trwających średnio 6 miesięcy). Grupę kontrolną stanowiły zwykłe formy opieki diabetologicznej (włączając edukację terapeutyczną).

Wśród metod psychoterapeutycznych stosowano terapię wsparcia, poznawczą terapię behawioralną oraz terapię psychodynamiczną (najrzadziej). Jak wykazano, spowodowały one znamienny spadek stężenia HbA1c o 0,76%. Różnice w poziomach glikemii i masie ciała nie były istotne statystycznie. We wszystkich analizowanych badaniach istotnie zmniejszył się natomiast poziom odczuwanego stresu. Ma to, zdaniem autorów szczególne znaczenie, gdyż częstość dużej depresji u chorych na cukrzycę oceniana jest na 10%-15%.

Uzyskane dane pozwalają sądzić, że psychoterapia może być użyteczna w leczeniu cukrzycy. Konieczne są dalsze badania pozwalające sprecyzować optymalny sposób terapii i czas jej trwania.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2004-05-15

Dodaj komentarz