Związek pomiędzy miażdżycą a depresją wieku podeszłego

Henning Tiemeier i wsp. – Relationship between atherosclerosis and late-life depression Arch Gen Psychiatry 2004; 61: 369
W opublikowanej w Archives of General Psychiatry pracy Henning Tiemeier i wsp. określili zależność między występowaniem depresji u osób powyżej 60 roku życia a stopniem zaawansowania miażdżycy naczyń krwionośnych. W tym celu u 4019 uczestników badania wykonano test przesiewowy ukierunkowany na wykrycie objawów depresyjnych oraz oceniono stopień nasilenia zmian miażdżycowych.

Symptomy depresyjne rozpoznano u 285 osób (7.1%). Kryteria DSM IV dla zaburzeń depresyjnych spełniało 118 osób, z czego dużą depresję rozpoznano u 56 osób, małą depresję u 47 osób a dystymię u 16 osób.

Stopień zaawansowania miażdżycy określano badając grubość błony wewnętrznej i środkowej w tętnicy szyjnej wspólnej i obecność blaszek w tętnicach szyjnych i w aorcie (ultrasonograficznie), a u części pacjentów także w tętnicach wieńcowych (przy użyciu tomografii komputerowej). U osób z zaburzeniami depresyjnymi stwierdzono istotnie większe nasilenie zmian miażdżycowych w badanych tętnicach. Zależność ta była najwyraźniejsza w odniesieniu do naczyń wieńcowych (iloraz szans 3.98; 95% przedział ufności 1.55-9.77).

Jak podkreślają autorzy, uzyskane wyniki są zgodne z wcześniejszymi doniesieniami. Nowością jest przekrojowy, populacyjny i środowiskowy charakter badania. Zmiany naczyniowe mogą odgrywać istotną rolę w zapoczątkowaniu depresji u osób powyżej 60 roku życia. Należy jednak pamiętać, iż istnieje również odwrotna zależność: depresja jest czynnikiem ryzyka miażdżycy, z jej późniejszymi negatywnymi następstwami w postaci udaru mózgu bądź zawału serca.

Autorzy nie określają, który z procesów chorobowych jest pierwotny, a który wtórny. W ich opinii zależność ta jest dwukierunkowa i oba procesy mogą się wzajemnie wzmacniać w swych negatywnych efektach. Dla dokładnego wyjaśnienia patofizjologicznego mechanizmu zaobserwowanych zależności niezbędne jest przeprowadzenie badań o charakterze prospektywnym.

Opracowane na podstawie: Archives of General Psychiatry / 2004-04-10