Ewolucja kryteriów diagnostycznych zaburzeń gospodarki węglowodanowej

Michael M. Engelgau – Diabetes diagnostic criteria and impaired glycemic states: evolving evidence base Clin Diabetes 2004; 22:69
Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i amerykańska grupa badawcza National Diabetes Data Group opublikowały jednoznacznie brzmiące kryteria diagnostyczne cukrzycy, które znalazły zastosowanie na całym świecie. Zdefiniowano wówczas nową jednostkę chorobową – upośledzoną tolerancję glukozy, rozpoznawaną przy glikemii 140-199 mg%, po 2 godzinach od spożycia 75 g glukozy.

Pod koniec lat dziewięćdziesiątych ujrzały światło dzienne dwa  nowe zalecenia, utworzone kolejno przez Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne (ADA) i WHO. W obu publikacjach obniżono ze 140 mg% do 126 mg% graniczną wartość glikemii na czczo, pozwalającą na rozpoznanie cukrzycy. Wprowadzono również nową kategorię – nieprawidłowy poziom glukozy na czczo, rozpoznawany przy glikemii 110 – 125 mg%. Jedyną istotną różnicę między raportami stanowiło preferowanie przez zalecenia amerykańskie pomiaru poziomu glukozy na czczo, podczas gdy wytyczne WHO zachęcały również do wykonywania testu obciążenia glukozą.

W 2003 roku komitet ekspertów ADA przedstawił najnowsze zalecenia, w których obniżona została dolna granica kryterium nieprawidłowego poziomu glikemii na czczo, ze 110 mg% do 100 mg%. Przesłanką do wprowadzenia tej zmiany były wyniki czterech badań obserwacyjnych, które wykazały, iż wartości glikemii na czczo > 100 mg% lepiej pozwalają przewidywać przyszły rozwój cukrzycy.

Z drugiej strony autor komentarza zwraca uwagę na fakt, że – w przeciwieństwie do upośledzonej tolerancji glukozy – dotychczas nie uzyskano jednoznacznych danych, potwierdzających związek nieprawidłowego poziomu glukozy na czczo z podwyższoną częstością powikłań sercowo-naczyniowych. Zaostrzenie kryteriów prowadzi natomiast do zwiększenia populacji osób z przyklejoną “etykietką” zaburzeń metabolicznych, mogącą powodować problemy przy podejmowaniu pracy zawodowej oraz ograniczenia w dostępie do ubezpieczeń zdrowotnych.

Zdaniem autora, wskazana jest wnikliwa obserwacja skutków wprowadzenia nowych kryteriów i ewentualne powtórne ich przedyskutowanie.

Opracowane na podstawie: Clinical Diabetes / 2004-04-10