Terapia depresji u osób starszych w oparciu o dom i środowisko

Paul Ciechanowski i wsp – Community – integrated home- based depression treatment in older adults JAMA 2004;291:1569
W ostatnim numerze Journal of American Medical Association Paul Ciechanowski wraz ze współpracownikami prezentują wyniki programu przeciwdziałania niepsychotycznym zaburzeniom depresyjnym u ludzi starszych, w oparciu o systematyczne interwencje psychospołeczne stosowane w miejscu zamieszkania. Uczestnikami programu było 139 losowo wybranych osób powyżej 60 roku życia z rozpoznaniem małej depresji (51.4%) i dystymii (48.6%), mieszkających najczęściej samotnie, mających przewlekłe dolegliwości fizyczne i niski dochód. W tej grupie aż 42% stanowiły osoby należące do mniejszości rasowych lub etnicznych. Badania prowadzono na obszarze Seattle, w stanie Waszyngton, USA.

Interwencja środowiskowa polegała na wdrożeniu w grupie 72 pacjentów systemu oddziaływań społecznych, psychologicznych i edukacyjnych noszącego nazwę Program to Encourage Active, Rewarding Lives for Seniors (PEARLS), którego najistotniejszym elementem było leczenie przez rozwiązywanie problemów (problem-solving treatment – PST). Bezpośrednimi wykonawcami zadania byli przeszkoleni pracownicy socjalni i pielęgniarki, pracujący pod nadzorem psychiatrów i psychologów. Korzystano także z konsultacji lekarzy ogólnych. Grupę kontrolną stanowiło 66 osób otrzymujących typowe w tej części USA formy opieki medycznej i oparcia społecznego. Odsetek pacjentów wyjściowo leczonych antydepresantami był w obu grupach podobny i wynosił 36%.

Po 12 miesiącach u pacjentów programu PEARLS zanotowano istotne statystycznie ustąpienie lub redukcję objawów depresyjnych (zmniejszenie punktacji w skali depresji Hopkinsa o co najmniej 50% u 43% vs 15% w grupie kontrolnej, całkowita remisja u 36% vs 12%). Zaobserwowano także znaczącą poprawę funkcjonowania emocjonalnego i jakości życia oraz zmniejszenie zapotrzebowania na korzystanie z opieki medycznej.

Przyszłe obserwacje pokażą długoterminową skuteczność programu PEARLS jako formy terapii podtrzymującej. Oceniana też będzie ekonomiczna i terapeutyczna wartość jego poszczególnych składników. Według przytoczonych danych całkowity koszt programu wynosił średnio 630$ na jednego pacjenta.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2004-04-07