„Pacjent-ekspert” – partner czy wróg lekarza?

Joanne Shaw i Mary Baker – Expert patient-dream or nightmare? The concept of a well informed patient is welcome, but a new name is needed BMJ 2004;328:723
W rubryce redakcyjnej British Medical Journal opublikowano interesujący artykuł poświęcony zagadnieniom związanym z rosnącą świadomością zdrowotną społeczeństw krajów rozwiniętych. Instytucje ochrony zdrowia z aprobatą patrzą na rosnące zapotrzebowanie pacjentów na informacje medyczne, upatrując w tym źródło oszczędności.

W myśl popularyzowanej koncepcji, „pacjent-ekspert” ma być partnerem terapeuty, osobą podejmującą część decyzji bez udziału lekarza, a więc w mniejszym stopniu uzależnioną od dostępu do pomocy medycznej. Z kolei sami lekarze często patrzą na to zagadnienie bardziej pesymistycznie.

Według ankiety przeprowadzonej w Wielkiej Brytanii aż 58% lekarzy sądzi, iż zachęcanie pacjentów do poszerzania wiedzy o zdrowiu będzie oznaczać wydłużenie czasu konsultacji lekarskiej. 42% lekarzy jest zdania, że może grozić to również roszczeniowym nastawieniem pacjentów, którzy zażądają wykonania bezużytecznych badań lub zastosowania nieskutecznego leczenia, o którym dowiedzieli się w czasopismach lub internecie, co spowoduje wzrost wydatków na ochronę zdrowia.

Przeczą temu dane z piśmiennictwa. W jednej z prac, program edukacyjny prowadzony w ramach randomizowanej i kontrolowanej próby u osób z zapaleniem stawów wiązał się ze zmniejszeniem częstości konsultacji lekarskich o 42-44%.

W opinii autorek artykułu, każdy pacjent, szczególnie z przewlekłym problemem zdrowotnym, powinien być traktowany jak „ekspert” – jak nikt inny zna przebieg swojej choroby, ma własne zdanie, błędne lub prawdziwe, na temat jej przyczyn oraz sprecyzowane oczekiwania związane z jej leczeniem. Jest oczywiste, że lekceważenie opinii pacjenta osłabia jego motywację do wypełniania zaleceń terapeutycznych. Wydaje się więc, że właściwym rozwiązaniem jest zapewnienie pacjentom dostępu do wiarygodnych informacji, a nie zniechęcanie do ich poszukiwania.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-03-27

Dodaj komentarz